อุซุยโทเงะ เท็ตสึโด บุงกะมูระ (หมู่บ้านวัฒนธรรมรถไฟช่องเขาอูซุย) คือพิพิธภัณฑ์รถไฟข้างสถานีโยโกกาวะในเมืองอันนากะ จังหวัดกุนมะ เปิดเมื่อวันที่ 18 เมษายน 1999 บนที่ตั้งของโรงรถจักรซึ่งหัวรถจักรของที่นี่ทำงานบนช่องเขาอูซุย ที่นี่จัดแสดงยานพาหนะรถไฟมากกว่า 30 คัน ดูแลหัวรถจักรไฟฟ้า EF63 สี่คันให้อยู่ในสภาพวิ่งได้ เพื่อให้ผู้มาเยือนขับได้หลังผ่านหลักสูตรหนึ่งวัน และเดินรถไฟทรอลลีย์ขึ้นไปตามเส้นทางที่ปิดแล้วราว 2.6 กิโลเมตร
จากโรงรถจักรสู่พิพิธภัณฑ์
รถไฟขบวนสุดท้ายระหว่างโยโกกาวะกับคารุอิซาวะวิ่งเมื่อวันที่ 30 กันยายน 1997 วันรุ่งขึ้นชินคันเซ็นสายนากาโนะเปิดให้บริการ และทางรถไฟข้ามช่องเขาก็ปิดลง โรงรถจักรข้างสถานีโยโกกาวะเคยเป็นฐานของ EF63 ทุกคัน หัวรถจักรที่สร้างขึ้นเพื่อทางรถไฟข้ามช่องเขานี้เท่านั้น
เมืองมัตสึอิดะเปิดพิพิธภัณฑ์บนที่ตั้งของโรงรถจักรโดยได้รับความร่วมมือจาก JR อีสต์ เพื่อส่งต่อสิ่งที่เส้นทางนี้ทิ้งไว้ มัตสึอิดะรวมเข้ากับเมืองอันนากะในปี 2006 และพิพิธภัณฑ์ก็เป็นสถานที่ของเมือง ซึ่งมูลนิธิอุซุยโทเงะ โคริว คิเน็น ไซดัน (Usui Tōge Kōryū Kinen Zaidan) ดูแลให้เมืองอันนากะ ในภาษาอังกฤษ พิพิธภัณฑ์เรียกตัวเองว่า Usuitouge Railway Heritage Park และป้ายบนอาคารเขียนชื่อเล่นว่า “ปปโปะทาวน์” (Poppo Town)
โรงซ่อมบำรุงกับ ED42
อาคารจัดแสดงรถไฟคือโรงตรวจซ่อมของโรงรถจักร อาคารที่ JR ใช้ตรวจและซ่อมรถไฟจนเส้นทางปิดในปี 1997 พิพิธภัณฑ์เปิดโรงนี้ให้ชมตามสภาพเดิม โดยยังมีอุปกรณ์ตรวจซ่อมอยู่ครบ
ภายในมี ED42 1 คันหมายเลข 1 ในหัวรถจักรไฟฟ้า 28 คันที่สร้างขึ้นเพื่อข้ามช่องเขาด้วยระบบรางฟันเฟืองแบบอับท์ ความเร็วสูงสุด 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ED42 1 ปลดระวางในเดือนธันวาคม 1963 ได้รับการกำหนดเป็นอนุสรณ์รถไฟกึ่งทางการ (Quasi Railway Memorial)ในปี 1967 และบูรณะให้กลับมาวิ่งได้ในปี 1987 ในอาคารมีรางฟันเฟืองท่อนหนึ่งจัดแสดงอยู่ และผู้มาเยือนจะได้เห็นเฟืองพิเนียนของ ED42 ซึ่งเป็นล้อเฟืองที่ขบกับรางฟันเฟือง
ในอาคารเดียวกัน ห้องขับของ EF63 18 ถูกทำเป็นเครื่องจำลองการขับ คันบังคับหลัก วาล์วเบรก และมาตรวัดเป็นของหัวรถจักรคันนี้จริง และช่องเขาอูซุยในช่วงที่เส้นทางยังใช้งานก็ถูกจำลองขึ้นด้วยคอมพิวเตอร์กราฟิก
ชั้นล่างของอาคารพิพิธภัณฑ์รถไฟมีแบบจำลองช่องเขาอูซุยขนาดใหญ่ในมาตราส่วน HO รถไฟบนแบบจำลองมีทั้ง EF63 หนึ่งคู่กับรถด่วนพิเศษอาซามะ และ ED42 สี่คันกับฮากูโจ ขบวนรถดีเซลราง KiHa 82 ชั้นบนมีเอกสาร แบบหัวรถจักร แผนที่ ภาพถ่าย และนิทรรศการเรื่องเครื่องแบบที่เปลี่ยนไป
EF63 เจ็ดคัน
EF63 สร้างขึ้นทั้งหมด 25 คัน เริ่มจากคันต้นแบบหมายเลข 1 ซึ่งโตชิบาสร้างในปี 1962 EF63 ยาว 18 เมตรและหนัก 108 ตัน สำหรับความชัน 66.7 ต่อพัน มันมีเบรกไดนามิกเพื่อคุมความเร็วขาลง อุปกรณ์ตรวจจับความเร็วเกินเพื่อหยุดรถที่วิ่งเตลิด เบรกแม่เหล็กไฟฟ้าสำหรับเหตุฉุกเฉิน และกระบอกล็อกที่คงแรงเบรกไว้หากแรงดันลมลดลงระหว่างจอดนานบนทางลาด
พิพิธภัณฑ์มี EF63 เจ็ดคัน หมายเลข 11, 12, 24 และ 25 ซึ่งทาสีน้ำเงินทั้งหมด อยู่ในสภาพวิ่งได้ ส่วนหมายเลข 1 และ 18 สีน้ำตาล กับหมายเลข 10 สีน้ำเงิน จัดแสดงแบบอยู่กับที่
ขับหัวรถจักรหนัก 108 ตัน
ผู้มาเยือนขับ EF63 ที่ยังวิ่งได้ด้วยตัวเองได้ และพิพิธภัณฑ์บอกว่านี่เป็นโอกาสเดียวในญี่ปุ่นที่จะได้ขับหัวรถจักรไฟฟ้าของจริง ผู้ขับต้องผ่านหลักสูตรหนึ่งวันก่อน ช่วงเช้าเป็นการเรียนในห้องเรื่องทางรถไฟระหว่างโยโกกาวะกับคารุอิซาวะและเรื่องการทำงานของ EF63 ช่วงบ่ายเป็นภาคปฏิบัติ ดูวิดีโอการขับ EF63 แล้วรับการสอนในห้องขับ วันนั้นจบด้วยข้อสอบปรนัยสิบข้อ เกณฑ์ผ่าน 60 คะแนน ใครไม่ผ่านก็สอบซ่อมในวันเดียวกันจนกว่าจะผ่าน
ในวันที่เข้าหลักสูตรยังไม่มีใครได้ขับ ตั้งแต่วันถัดไป ผู้ถือใบรับรองสมัครขับได้กี่ครั้งก็ได้ โดยมีผู้สอนอยู่ในห้องขับด้วย ผู้ขับพาหัวรถจักรไปตามรางของอดีตสายหลักชินเอ็ตสึภายในพิพิธภัณฑ์ราว 400 เมตรแล้วกลับมา ไปกลับใช้เวลาราว 30 นาที เมื่อจำนวนครั้งที่ขับเพิ่มขึ้น ผู้ขับจะได้รับปลอกแขนตามลำดับ คือ พนักงานขับรถฝึกหัด ผู้ช่วยพนักงานขับรถ และพนักงานขับรถ พนักงานขับรถซึ่งขับมาแล้ว 50 ครั้งขึ้นไป ยังขับดันจากด้านหลัง พ่วงรถ และขับหัวรถจักรสองคันที่พ่วงกันได้ด้วย
ส่วนจัดแสดงกลางแจ้ง
กลางแจ้งมียานพาหนะจากยุคการรถไฟแห่งชาติญี่ปุ่น ซึ่งซ่อมและทาสีใหม่ให้เหมือนตอนที่ยังใช้งาน ทั้งหัวรถจักรไฟฟ้า หัวรถจักรไอน้ำ หัวรถจักรดีเซล รถดีเซลราง และรถโดยสาร
รถจักรไอน้ำ D51 96 สร้างในเดือนมีนาคม 1938 เป็นหนึ่งใน D51 ที่ได้ชื่อเล่นว่า “นาเมกุจิ” (ทาก) จากโดมยาวด้านหลังปล่องควัน EF58 172 เคยลากรถด่วนพิเศษฮาโตะและสึบาเมะ และขบวนรถพระที่นั่งบนสายนิกโก รถเสบียงโอชิ 17 2055 ถูกดัดแปลงในปี 1974 เป็นรถฝึกสำหรับพนักงานประจำหัวรถจักรไฟฟ้า และเครื่องวัดที่ติดตั้งในตอนนั้นยังอยู่ในรถ พิพิธภัณฑ์ยังเก็บรถซีรีส์ 189 ของรถด่วนพิเศษอาซามะ ซึ่งข้ามช่องเขาจนเส้นทางปิด ในขบวนยาวสูงสุด 12 คันที่ทำงานประสานกับ EF63
เชอร์ปาคุง รถไฟทรอลลีย์
รถไฟทรอลลีย์ของพิพิธภัณฑ์ “เชอร์ปาคุง” วิ่งบนรางขาไปคารุอิซาวะของเส้นทางที่ปิดแล้ว ราว 2.6 กิโลเมตร จากสถานีบุงกะมูระภายในพิพิธภัณฑ์ไปถึงสถานีโทเงะโนะยุ ข้างโรงอาบน้ำพุร้อนที่เปิดในปี 2001 ช่วงที่ชันที่สุดของเส้นทางทรอลลีย์คือ 65 ต่อพัน หัวรถจักรเป็นรถดีเซลที่สร้างมาเพื่อเส้นทางนี้และติดตั้งรีทาร์เดอร์ อุปกรณ์ที่ไม่ให้ความเร็วเพิ่มมากเกินไปขาลง ขาขึ้น หัวรถจักรดันรถโดยสารสองคันจากด้านหลัง ขาลงมันนำหน้าและรั้งไว้ รถโดยสารด้านคารุอิซาวะเป็นรถเปิดโล่ง หน้าต่างไม่มีกระจก และมีที่ชมวิวด้านหน้า ส่วนคันที่สองมีหน้าต่างกระจก เครื่องทำความร้อน และเครื่องปรับอากาศ
ขาขึ้น รถไฟจอดที่สถานีมารูยามะ ข้างสถานีไฟฟ้าย่อยมารูยามะเดิม รางขาไปโตเกียวข้างเส้นทางทรอลลีย์ปัจจุบันเป็นทางเดิน “อับท์ โนะ มิจิ”
พิพิธภัณฑ์กับโทเงะ โนะ คามะเมชิ
สถานีโยโกกาวะข้างพิพิธภัณฑ์คือที่ที่โอกิโนยะเริ่มขายโทเงะ โนะ คามะเมชิเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 รถไฟที่ข้ามช่องเขาจอดที่โยโกกาวะเพื่อพ่วง EF63 และระหว่างที่พ่วงหัวรถจักร ผู้โดยสารก็ซื้อโทเงะ โนะ คามะเมชิบนชานชาลา
ในเดือนเมษายน 2019 เนื่องในวาระครบรอบ 20 ปีของพิพิธภัณฑ์ โอกิโนยะกับพิพิธภัณฑ์วางแผนทำโทเงะ โนะ คามะเมชิพร้อมคาเกงามิ กระดาษห่อพิมพ์ลาย ที่ระลึกซึ่งออกแบบเฉพาะสำหรับแต่ละฤดูทั้งสี่ ฉบับฤดูใบไม้ผลิเริ่มขายภายในพิพิธภัณฑ์เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2019 ในหม้อสีดำรุ่นจำกัด และรายได้ส่วนหนึ่งจะนำไปใช้ดูแลอุปกรณ์ของพิพิธภัณฑ์ ในปี 2025 กิจกรรมให้ลองทำของพิพิธภัณฑ์มีกิจกรรมหนึ่งที่ผู้มาเยือนสวมเสื้อ “ฮัปปิ” (happi) แล้วลองทำงานของคนขายโทเงะ โนะ คามะเมชิบนชานชาลาที่สถานีโยโกกาวะในยุคที่ยังมีการพ่วงและปลดหัวรถจักรที่นั่น
แหล่งอ้างอิง
- Usui Pass Railway Heritage Park, "Guide to the exhibited vehicles"
- Usui Pass Railway Heritage Park, "Facilities"
- Usui Pass Railway Heritage Park, "EF63 driving experience"
- Usui Pass Railway Heritage Park, "Frequently asked questions"
- Usui Pass Railway Heritage Park, park guide map (PDF, August 2019)
- Usui Pass Railway Heritage Park, "Experience Program" (PDF, February 2025)
- Usui Pass Railway Heritage Park, "The park's 25th anniversary" (April 2024)
- Usui Pass Railway Heritage Park, "Twentieth-anniversary project with Oginoya" (April 2019)
- Usui Tōge Kōryū Kinen Zaidan, "Activities"
- City of Annaka, "Usui Pass Railway Heritage Park"
- City of Annaka, "Trolley train operation details"
- City of Annaka, "Basic concept for a roadside station" (draft, February 2024, PDF)
- Oginoya, chronology
ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):
