ภาษา

โอกิโนยะ ร้านขายอาหารประจำสถานีผู้ให้กำเนิดโทเงะ โนะ คามะเมชิ

ร้านสาขาหลักของโอกิโนยะที่โยโกกาวะ เป็นอาคารไม้ มีป้ายทรงโคมเขียนว่าโอกิโนยะ

โอกิโนยะเป็นผู้ผลิตเอกิเบ็น ที่เริ่มขายอาหารให้ผู้โดยสารรถไฟที่สถานีโยโกกาวะ จังหวัดกุนมะ ในปี 1885 ในปี 1958 โอกิโนยะนำข้าวกับเครื่องเก้าอย่างใส่ลงในหม้อดินเผา แล้วตั้งชื่อว่าโทเงะ โนะ คามะเมชิ นับจากนั้นขายไปแล้วกว่า 170 ล้านหม้อ

ข้าวปั้นที่สถานีเปิดใหม่

โอกิโนยะเปิดกิจการภายในสถานีโยโกกาวะเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 1885 วันเดียวกับที่ทางรถไฟจากทาคาซากิมาถึงโยโกกาวะ เอกิเบ็นอย่างแรกของร้านคือ “โอมุสุบิ” หรือข้าวปั้น ในบรรดาผู้ขายเอกิเบ็นของญี่ปุ่น มีเพียงเจ้าที่อุตสึโนมิยะเท่านั้นที่เก่าแก่กว่า

โยโกกาวะเป็นสถานีเล็ก ๆ กลางหุบเขาระหว่างทาคาซากิกับคารุอิซาวะ ผู้โดยสารขึ้นลงที่นี่มีไม่มาก กิจการจึงเป็นไปอย่างยากลำบาก สำนักงานใหญ่ของบริษัทยังคงอยู่ที่โยโกกาวะจนถึงทุกวันนี้

ชาใส่เกลือกับข้าวกล่อง

หลังสงคราม โอกิโนยะขายเท่าที่ขายได้ ปี 1947 เริ่มขายข้าวกล่องมันเทศและโครอกเกะ ปี 1948 ตามมาด้วยปลาหมึกหมักน้ำแร่แล้วย่าง ปี 1949 ขายชาดำที่ใส่เกลือ เพราะหาน้ำตาลไม่ได้ ปี 1950 เริ่มขายเบ็นโตะแบบ “มากุโนอูจิ” คือข้าวกับกับข้าวอย่างละเล็กละน้อยหลายอย่าง ที่ใช้ข้าวคัดพิเศษ

เสียงของนักเดินทางบนชานชาลา

ทาคามิซาวะ มิเนจิ ภรรยาของประธานบริษัทรุ่นที่ 3 ของโอกิโนยะ ขึ้นเป็นประธานรุ่นที่ 4 ในปี 1953 เธอตั้งใจจะทำเอกิเบ็นที่มีเอกลักษณ์ของตัวเอง แบบที่ลูกค้าดีใจที่ได้กินจริง ๆ และเธอลงมือด้วยการไปยืนบนชานชาลาทุกวันเพื่อถามนักเดินทางว่าชอบอะไร

เอกิเบ็นทั่วไปในเวลานั้นคือมากุโนอูจิเย็นชืด สิ่งที่นักเดินทางต้องการคือของอุ่น ๆ ที่ให้ความรู้สึกอบอุ่นแบบอาหารที่บ้าน และน่ามองด้วย มิเนจิคิดโทเงะ โนะ คามะเมชิขึ้นในปี 1957 และโอกิโนยะวางขายที่สถานีโยโกกาวะเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 เป็นข้าวปรุงรสกับเครื่องเก้าอย่างในหม้อดินเผา

ช่วงแรกขายไม่ค่อยดี นักเดินทางพูดถึงกัน นิตยสาร “บุนเงชุนจู” เขียนถึง แล้วจากนั้นก็ขายได้เป็นจำนวนมาก วันที่ 18 ตุลาคมของปีแรกนั้น โทเงะ โนะ คามะเมชิถูกนำขึ้นขบวนรถที่สถานีโยโกกาวะเพื่อถวายจักรพรรดิโชวะ ซึ่งกำลังเสด็จไปงานกีฬาแห่งชาติที่โทยามะ

ออกนอกสถานี

ปี 1961 โอกิโนยะนำโทเงะ โนะ คามะเมชิไปร่วมงานเอกิเบ็นแฟร์ที่ห้างสรรพสินค้าทาคาชิมายะในโยโกฮาม่า วันที่ 20 เมษายน 1962 เปิด “โทเงะ โนะ คามะเมชิ ไดรฟ์อิน” ริมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 18 ทางใต้ของสถานีโยโกกาวะเพียงนิดเดียว เพื่อรองรับคนที่เดินทางด้วยรถยนต์ซึ่งมีมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อรถบัสมาถึงร้านของโอกิโนยะ และอีกครั้งเมื่อรถออก พนักงานจะโค้งคำนับอย่างนอบน้อมให้รถคันนั้น

เดือนมิถุนายน 1967 ละครโทรทัศน์ “คามะเมชิ ฟูฟุ” ซึ่งมีมิเนจิเป็นต้นแบบ เริ่มออกอากาศ และโทเงะ โนะ คามะเมชิก็เป็นที่รู้จักทั่วญี่ปุ่น จากนั้นมีร้านเปิดตามมาที่คารุอิซาวะในปี 1980 ข้างทางขึ้นลงทางด่วนซุวะ จังหวัดนากาโนะ ในปี 1983 ที่ซากุในปี 1994 และที่นากาโนะในปี 1997 วันที่ 15 กรกฎาคม 1995 โทเงะ โนะ คามะเมชิหม้อที่ 100 ล้านถูกขายออกไป มิเนจิขึ้นเป็นประธานกรรมการในปี 1979 และเสียชีวิตในปี 1983

หลังเส้นทางปิดลง

วันที่ 1 ตุลาคม 1997 สายหลักชินเอ็ตสึช่วงโยโกกาวะ–คารุอิซาวะถูกยกเลิก และโยโกกาวะกลายเป็นสถานีปลายทาง ชินคันเซ็นไปนากาโนะเปิดให้บริการในวันเดียวกัน และโอกิโนยะเริ่มขายโทเงะ โนะ คามะเมชิบนขบวนรถช่วงทาคาซากิ–คารุอิซาวะ

พนักงานขายกับรถเข็นบนชานชาลาสถานีโยโกกาวะ ข้างรถจักรไฟฟ้า
สถานีโยโกกาวะในเดือนกันยายน 1997 หนึ่งเดือนก่อนเส้นทางไปคารุอิซาวะปิดลง

เดือนพฤศจิกายน 2004 โอกิโนยะเข้าร่วมงานเอกิเบ็นแฟร์ที่แคลิฟอร์เนีย และทำโทเงะ โนะ คามะเมชินอกญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก ขายได้ 2,000 ชุดในสี่วัน ยอดขายเกิน 150 ล้านหม้อเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2009

เดือนเมษายน 2017 โอกิโนยะเปิดร้านใน GINZA SIX ซึ่งเป็นร้านแรกในโตเกียว ตามมาด้วยร้านที่เป็นทั้งโรงงานและหน้าร้านในเขตซูงินามิในปี 2019 และร้านใต้ทางรถไฟยกระดับที่สถานียูราคุโจและสถานีคันดะในปี 2021 และ 2022

แหล่งอ้างอิง

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

กองบรรณาธิการโอกิโนยะ

โทเงะ โนะ คามะเมชิ

กองบรรณาธิการโอกิโนยะ

แนะนำโทเงะ โนะ คามะเมชิ ภาชนะที่ใส่ และวัฒนธรรมอาหารญี่ปุ่น โดยอ้างอิงข้อมูลทางการของโอกิโนยะ