หม้อของโทเงะ โนะ คามะเมชิ ทำจากอะไร และอุ่นอย่างไร

หม้อของโทเงะ โนะ คามะเมชิเป็นหม้อดินเผามาชิโกะยากิ เครื่องปั้นดินเผาจากเมืองมาชิโกะ จังหวัดโทจิงิ มีขนาดใส่ข้าวได้หนึ่ง “โก” หรือข้าวสำหรับหนึ่งที่ หม้อนี้ถูกเลือกเพื่อให้ส่งเอกิเบ็นถึงมือลูกค้าได้ทั้งที่ยังอุ่น และถ้าอาหารเย็นแล้วก็อุ่นทั้งหม้อในไมโครเวฟได้

หม้อดินเผาจากมาชิโกะ

มาชิโกะยากิเริ่มต้นราวปี 1853 และเติบโตมากับภาชนะในชีวิตประจำวัน เช่น โอ่งน้ำ ชามบด และกาน้ำชา หม้อใบนี้อยู่ในสายเดียวกัน ใส่ข้าวได้หนึ่งโก หรือราว 150 กรัมก่อนหุง

รอบส่วนบนของหม้อมีแถบน้ำเคลือบสีน้ำตาล และมีชื่อ おぎのや (โอกิโนยะ) สลักลงไปในแถบนั้น ใต้แถบลงมาเป็นเนื้อดินสีอ่อนที่ไม่ได้เคลือบ ฝาเป็นแผ่นเซรามิกกลมแบน เมื่อขายเป็นเบ็นโตะ จะมีกระดาษหนึ่งแผ่นอยู่ใต้ฝา

ภาชนะสำหรับอาหารอุ่น ๆ

ตอนที่โทเงะ โนะ คามะเมชิวางขายที่สถานีโยโกกาวะเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 เอกิเบ็นที่คนนึกถึงคือมากุโนอูจิเย็นชืด โอกิโนยะเลือกภาชนะเซรามิกเพราะผู้โดยสารที่เหนื่อยล้าจากการนั่งรถไฟนาน ๆ บอกว่าอยากได้เบ็นโตะอุ่น ๆ

หม้อและฝาล้างด้วยไอน้ำอุณหภูมิ 85°C ก่อนใช้ การฆ่าเชื้อหม้อเซรามิกด้วยความร้อนสูงยังทำให้หม้อเก็บความอุ่นไว้ได้ อาหารจึงไปถึงมือลูกค้าได้ทั้งที่ยังอุ่น ข้าวและเครื่องปรุงสุกในโรงงานของโอกิโนยะ แล้วจึงบรรจุลงหม้อ

อุ่นทั้งหม้อ

โทเงะ โนะ คามะเมชิที่เย็นแล้วอุ่นทั้งหม้อได้ด้วยไมโครเวฟในบ้านที่กำลังไฟ 600 วัตต์

1. 1
   เปิดฝาและเอากระดาษใต้ฝาออก แล้วหยิบแอปริคอต ไข่นกกระทา และขิงดองสีแดงออกมา
2. 2
   วางกระดาษกลับลงบนหม้อเพื่อใช้ปิดแทนฝา
3. 3
   อุ่นหม้อในไมโครเวฟราวสามนาที
4. 4
   วางแอปริคอต ไข่นกกระทา และขิงดองกลับลงด้านบน

แบบที่มาในภาชนะเยื่อกระดาษขึ้นรูปให้อุ่นทั้งภาชนะราวสองนาที โดยเอาฝาชั้นในแบบใส ผักดอง และผ้าเย็นออกก่อน พักเครื่องสามอย่างเดียวกันนั้นไว้ต่างหาก แล้วปิดฝาชั้นนอกกลับเข้าไป

หลังกินเสร็จ

โอกิโนยะเก็บหม้อที่ใช้ภายในร้านของตนเองกลับมา ตรวจดูว่ามีรอยแตกหรือบิ่นหรือไม่ ล้างด้วยไอน้ำสองรอบ แล้วนำมาใช้อีกครั้ง นอกจากนี้ยังเผยแพร่ชุดสูตรอาหาร 29 สูตรที่ใช้หม้อเปล่าด้วย

ภาชนะที่เบากว่า

หม้อนั้นหนัก และภาชนะเยื่อกระดาษขึ้นรูปเกิดขึ้นเพราะลูกค้าบอกว่าไม่อยากถือของหนัก ภาชนะนี้ทำจากวัสดุอย่างชานอ้อยและเปลือกหน่อไม้ ซึ่งตามปกติจะถูกจัดเป็นของเสียอุตสาหกรรม และได้รับรางวัลกู๊ดดีไซน์ในปี 2013

แหล่งอ้างอิง

• Oginoya: Tōge no Kamameshi in the ceramic pot
• Oginoya: About the containers
• Oginoya online shop: Safety and hygiene
• Oginoya: Frequently asked questions
• Kotobank: “Mashiko ware” (Japanese dictionaries and encyclopedias)
• Oginoya: The story behind Tōge no Kamameshi
• Oginoya: Recipes

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

• pcs34560 / Wikimedia Commons, Public domain, 2010
• โอกิโนยะ