นิกโก โทโชกูคือศาลเจ้าชินโตในเมืองนิกโก จังหวัดโทจิงิ ทางเหนือของโตเกียว ที่บูชาโทกูงาวะ อิเอยาสุ ผู้ก่อตั้งรัฐบาลโชกุนซึ่งปกครองญี่ปุ่นตลอดสมัยเอโดะ (ปี 1603–1868) ในฐานะเทพโทโช ไดกงเง็น อิเอมิตสึ หลานของเขาและโชกุนคนที่สาม สร้างอาคารเกือบทั้งหมดขึ้นใหม่ในปี 1636 ด้วยค่าใช้จ่ายของรัฐบาลโชกุน และประดับด้วยแล็กเกอร์ สี แผ่นทองคำเปลว และงานแกะสลักมากกว่า 5,000 ชิ้น ความงดงามนี้รัฐบาลโชกุนเปิดให้แม้แต่สามัญชนได้เห็น เพื่อตอกย้ำอำนาจของอิเอยาสุผู้กลายเป็นเทพ โทโชกูประกอบเป็นแหล่งมรดกโลก “ศาลเจ้าและวัดแห่งนิกโก” ร่วมกับศาลเจ้าฟุตาระซังและวัดรินโนจิ
หอเล็ก ๆ ที่นิกโก
อิเอยาสุเสียชีวิตในปี 1616 ที่ปราสาทซุมปุ ในชิซุโอกะปัจจุบัน และถูกฝังที่คูโนซัง ซึ่งอยู่ในชิซุโอกะเช่นกัน เขาขอไว้ว่าหลังครบรอบหนึ่งปีการเสียชีวิต ให้สร้างหอเล็ก ๆ ที่นิกโกเพื่อบูชาเขา ไม่มีบันทึกใดแสดงว่าเขาเคยไปนิกโก เชื่อกันว่าเขามองนิกโกเป็นศูนย์กลางอันศักดิ์สิทธิ์ของภูมิภาคคันโต
ในปี 1617 ราชสำนักมอบพระนามเทพ “โทโช ไดกงเง็น” แก่อิเอยาสุ แปลว่า “กงเง็นผู้ยิ่งใหญ่ที่ส่องสว่างเหนือทิศตะวันออก” และร่างของเขาก็ถูกย้ายมาประดิษฐานที่นิกโก กงเง็นคือพระพุทธเจ้าหรือพระโพธิสัตว์ที่ปรากฏในรูปของเทพญี่ปุ่น พระนามนี้เป็นไปตามคำสอนของเท็งไก พระนิกายเท็นได ผู้เป็นหัวหน้าวัดทั้งหลายแห่งนิกโก ศาลเจ้านี้ถูกเรียกว่าโทโชชะจนถึงปี 1645 เมื่อราชสำนักพระราชทานฐานะ “กู” (gū)
การสร้างใหม่ในปี 1636
อิเอมิตสึเคารพปู่ของเขาอย่างลึกซึ้ง สำหรับพิธีรำลึกในปี 1636 ซึ่งครบ 20 ปีการเสียชีวิตของอิเอยาสุ เขาสร้างอาคารเกือบทุกหลังขึ้นใหม่ ตามธรรมเนียมของศาลเจ้าอิเสะที่สร้างใหม่ทุก 20 ปี ภายใต้นายช่างใหญ่โครา มูเนฮิโระ อาคาร 55 หลัง รวมถึงประตูโยเมมง สร้างเสร็จในหนึ่งปีห้าเดือน รัฐบาลโชกุนจ่ายค่าใช้จ่ายทั้งหมด คือ 568,000 “เรียว” (ryō) เหรียญทองของยุคนั้น พร้อมเงินและข้าว งานนี้ใช้แรงงานมากกว่า 4.5 ล้านคน-วัน และแผ่นทองคำเปลว 2,485,500 แผ่น
ประตูโยเมมง
โยเมมงคือประตูชั้นในบนทางไปสู่หอหลัก เป็นประตูสองชั้นสูงราว 11 เมตรและกว้างราว 7 เมตร งานแกะสลัก 508 ชิ้นเป็นรูปมังกร หงส์ และสัตว์ในจินตนาการอื่น ๆ เด็ก ๆ ที่กำลังเล่น ตลอดจนปราชญ์และเรื่องเล่าของจีนโบราณ และแผ่นทองคำเปลวราว 240,000 แผ่นปิดอยู่บนเครื่องโลหะและไม้ลงแล็กเกอร์ ประตูนี้ยังมีอีกชื่อว่าฮิงุราชิ โนะ มง ประตูที่มองได้จนค่ำโดยไม่เบื่อ และเป็นที่รู้จักว่าเป็นประตูที่งดงามที่สุดในญี่ปุ่น
งานแกะสลักเป็นของปี 1636 การซ่อมแซมที่ใช้เวลาสี่ปีและเสร็จในปี 2017 ได้ขูดสีที่เสื่อมออก ลงแล็กเกอร์ใหม่ และปิดแผ่นทองคำเปลวอีกครั้ง
ลิง แมวหลับ และมังกรร้อง
ศาลเจ้าอธิบายว่างานแกะสลักของที่นี่สื่อถึงความเชื่อ ความรู้ และแนวคิด ชิงคิวชะ คอกม้าศักดิ์สิทธิ์และอาคารหลังเดียวในโทโชกูที่ปล่อยเป็นไม้เปลือย มีแผงแกะสลักรูปลิงแปดแผง ลิงเป็นสัตว์ที่เชื่อกันมานานว่าคุ้มครองม้า แผงเหล่านี้เสียดสีเส้นทางชีวิตของมนุษย์ และแผงที่รู้จักกันดีที่สุดคือลิงสามตัวที่ปิดหู ปาก และตา ไม่ฟังสิ่งชั่ว ไม่พูดสิ่งชั่ว ไม่มองสิ่งชั่ว
เนมูริเนโกะ แมวหลับ บอกทางไปสู่โอกุมิยะ สุสานของอิเอยาสุ ที่ซึ่งร่างของเขาอยู่ใต้หอสำริดที่หล่อในปี 1683 แมวนอนเคลิ้มอยู่ท่ามกลางดอกโบตั๋นในแสงแดด และว่ากันว่าแกะขึ้นโดยคำนึงถึงชื่อนิกโก ซึ่งแปลว่า “แสงอาทิตย์” ตามตำนาน ผู้แกะคือฮิดาริ จิงโงโร ช่างแกะสลักต้นสมัยเอโดะ ผู้มีชื่อเสียงแพร่ไปผ่านนักเล่าเรื่อง และไม่แน่ชัดว่ามีตัวตนจริงหรือไม่
ในฮนจิโด หอพุทธในบริเวณศาลเจ้าซึ่งเรียกอีกชื่อว่ายากุชิโด มีภาพมังกรวาดอยู่บนเพดานที่เว้าเล็กน้อย เมื่อตบมือใต้ภาพนั้น เสียงจะสะท้อนไปมาระหว่างเพดานกับพื้นเป็นเสียงกังวานสั่นสะเทือน และมังกรตัวนี้ถูกเรียกว่านากิริว มังกรร้อง
พระพุทธและเทพบนภูเขาเดียวกัน
นิกโกเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์มานานก่อนอิเอยาสุ ในศตวรรษที่ 8 พระโชโดเปิดเทือกเขารอบภูเขานันไตเป็นสถานที่บูชา พอถึงสมัยคามากูระ (ปี 1185–1333) ยอดเขาทั้งสาม คือ นันไต เนียวโฮ และทาโร ถูกถือว่าเป็นหนึ่งเดียวกับพระพุทธสามองค์และศาลเจ้าสามแห่ง จนถึงยุคเมจิ วัดและศาลเจ้าของนิกโกรวมกันเป็นชุมชนทางศาสนาเดียวที่เรียกว่านิกโกซัง และนักบวชพุทธก็รับใช้ที่โทโชกูเคียงข้างตระกูลนักบวชของศาลเจ้า
ในปี 1871 ภายใต้นโยบายแยกชินโตออกจากพุทธของรัฐบาลเมจิ ศาลเจ้าฟุตาระซังและวัดมังกันจิ ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นรินโนจิ ถูกแยกเป็นอิสระจากโทโชกู อาคารทางพุทธหลายหลังยังคงอยู่ที่เดิม เช่น ฮนจิโด หอระฆังและหอกลอง และเจดีย์ห้าชั้น ซึ่งสร้างครั้งแรกในปี 1650 และสร้างใหม่ในปี 1818 หลังไฟไหม้ ประตูแรก โอโมเตมง ยังถูกเรียกว่านิโอมง ตามรูปนิโอ ผู้พิทักษ์ทางพุทธ ที่ประดิษฐานอยู่ทางซ้ายและขวาของประตู
แหล่งมรดกโลก
แหล่งมรดกโลกซึ่งขึ้นทะเบียนในเดือนธันวาคม 1999 ครอบคลุมอาคาร 103 หลัง คือ ของศาลเจ้าฟุตาระซัง 23 หลัง ของโทโชกู 42 หลัง และของรินโนจิ 38 หลัง ในจำนวนนี้ 9 หลังเป็นสมบัติแห่งชาติ และ 94 หลังเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมสำคัญ
โชกุน ราชทูต และต้นสนซีดาร์
โชกุนมาสักการะ ส่วนใหญ่ในวันครบรอบการเสียชีวิตของอิเอยาสุ แต่ค่าใช้จ่ายสูงมากจนหลังโชกุนคนที่สี่ มีเพียงคนที่แปด สิบ และสิบสองที่เดินทางมา คนละครั้ง โชกุนเดินทางตามนิกโกไคโด หนึ่งในห้าทางหลวงที่เริ่มจากเอโดะ หรือโตเกียวในปัจจุบัน ราชสำนักส่งราชทูตพร้อมเครื่องบูชามาทุกปีตั้งแต่ปี 1646 ถึง 1867 โดยปกติผ่านทางนากาเซ็นโด และในสมัยเอโดะ อิเสะกับโทโชกูเป็นศาลเจ้าเพียงสองแห่งที่ได้รับเครื่องบูชาจากราชสำนักทุกปี
ตั้งแต่ราวปี 1625 มัตสึไดระ มาซัตสึนะใช้เวลาราว 20 ปีปลูกต้นสนซีดาร์ตามถนนที่เข้าสู่นิกโก และถวายแก่ศาลเจ้า ถนนต้นไม้นี้ทอดยาวราว 37 กิโลเมตรตามถนนสามสาย หนึ่งในนั้นคือนิกโกไคโด และยังมีต้นไม้เหลืออยู่ราว 12,500 ต้น ถนนนี้เป็นทั้งโบราณสถานพิเศษและอนุสรณ์ทางธรรมชาติพิเศษ
ทางรถไฟจากอุตสึโนมิยะ
ในเดือนกรกฎาคม 1885 เส้นทางของรถไฟนิปปอนจากอุเอโนะในโตเกียวมาถึงอุตสึโนมิยะ ที่สถานีนั้นมีการขายข้าวปั้นซึ่งนับเป็นเอกิเบ็นชิ้นแรก เพื่อพานักท่องเที่ยวไปนิกโก รถไฟนิปปอนสร้างเส้นทางยาว 40.5 กิโลเมตรจากอุตสึโนมิยะ เปิดถึงอิมะอิจิในเดือนมิถุนายน 1890 และถึงนิกโกในเดือนสิงหาคมปีนั้น รัฐซื้อเส้นทางนี้ในปี 1906 และกลายเป็นสายนิกโก
แหล่งอ้างอิง
- Nikkō Tōshōgū, "History"
- Nikkō Tōshōgū, "Overview of the shrine buildings"
- Nikkō Tōshōgū, "The Nikkō cedar avenue and its protection"
- Nikkōzan Rinnōji, "About Rinnōji"
- UNESCO World Heritage Centre, "Shrines and Temples of Nikko"
- City of Nikkō, "Shrines and Temples of Nikkō: Tōshōgū"
- Government of Japan, Highlighting Japan (June 2016), "The great Heisei restoration"
- Government of Japan, Highlighting Japan (October 2022), "The dazzling beauty of the Yōmeimon at Nikkō Tōshōgū"
- Kotobank, "Nikkō Tōshōgū"
- Kotobank, "Yōmeimon"
- Kotobank, "Nakiryū"
- Kotobank, "Nikkō shasan"
- Kotobank, "Nikkō Line"
- Kotobank, "Gongen"
- Kotobank, "Hidari Jingorō"
- Kotobank, "Gokaidō"
- Kotobank, "Ekiben"
ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):
