มาชิโกะเป็นเมืองที่มีประชากรราว 20,000 คน อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดโทจิงิ ทางเหนือของโตเกียว ที่นี่ทำเครื่องปั้นดินเผาที่เรียกว่ามาชิโกะยากิมาตั้งแต่ราวปี 1853 โรงปั้นเครื่องปั้นดินเผาและร้านเครื่องปั้นดินเผาตั้งอยู่บนเนินเขาทางตะวันออกของใจกลางเมือง และงานตลาดเครื่องปั้นดินเผาซึ่งจัดครั้งแรกในปี 1966 ก็จัดขึ้นทั้งฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วง เมืองนี้ยังคงรักษาบ้านและเตาเผาแบบไต่เนินของช่างปั้นฮามาดะ โชจิ โรงย้อมครามที่เปิดกิจการมาตั้งแต่สมัยเอโดะ (ปี 1603–1868) และประตูวัดที่สร้างในปี 1492
เมืองที่ตีนเทือกเขายามิโซะ
มาชิโกะตั้งอยู่ทางเหนือของที่ราบคันโต ที่ตีนเขาด้านตะวันตกของเทือกเขายามิโซะ ทางตะวันตกติดกับเมืองโมโอกะ และเนินเขาทางใต้ทอดไปจนถึงเขตแดนจังหวัดอิบารากิ เมืองนี้มีพื้นที่ 89.40 ตารางกิโลเมตร และเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2026 มีประชากร 19,735 คน ในยุคกลาง ใจกลางมาชิโกะเป็นเมืองรอบปราสาทของตระกูลมาชิโกะ
โรงเผาและร้านค้าบนเนินเขาฝั่งตะวันออก
โรงเผากระจายอยู่บนเนินเขาโจไนและซายาโดะเป็นหลัก ทางฝั่งตะวันออกของใจกลางเมือง ร้านค้า สมาคมช่างปั้น และศูนย์เทคโนโลยีเซรามิกของจังหวัดก็รวมอยู่ในย่านเดียวกัน มาชิโกะมีสถานประกอบการเครื่องปั้นดินเผา 349 แห่งในปี 1992 และ 208 แห่งในปี 2019 มาชิโกะยากิได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นงานหัตถกรรมดั้งเดิมของรัฐในปี 1979
เตาเผาแบบไต่เนินกับแผ่นดินไหวปี 2011
เตาเผาแบบไต่เนิน หรือ “โนโบริงามะ” (noborigama) คือห้องเผาหลายห้องที่ก่อเรียงต่อกันขึ้นไปตามลาดเขา ตั้งแต่ไม่กี่ห้องจนถึงกว่าสิบห้อง ความร้อนจากไฟในห้องล่างสุดถูกใช้ในทุกห้องที่อยู่สูงขึ้นไป
เตาเผาแบบไต่เนินสองเตาของโรงเผาอิวาชิตะ เซโต ซึ่งสร้างในปี 1893 และ 1918 เป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมของเมือง เตาปี 1918 มีสิบห้อง ใช้งานจนถึงราวปี 1975 และเป็นเตาเผาแบบไต่เนินที่ใหญ่ที่สุดที่ยังเหลืออยู่ในภูมิภาคคันโตและภูมิภาคทางเหนือขึ้นไป
ฮามาดะ โชจิ ช่างปั้นที่ย้ายมาตั้งรกรากที่มาชิโกะในปี 1924 สร้างเตาเผาแบบไต่เนินแปดห้องในปี 1943 และจุดเตาปีละหลายครั้งจนเขาเสียชีวิตในปี 1978 เตาของฮามาดะตั้งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์มาชิโกะซังโกกัง เตานี้พังลงในแผ่นดินไหวใหญ่ญี่ปุ่นตะวันออกเมื่อเดือนมีนาคม 2011 หลังสร้างขึ้นใหม่ เตาได้จุดไฟอีกครั้งในปี 2015 เป็นครั้งแรกในรอบราว 40 ปี และนับแต่นั้นก็จุดทุกสามปี โดยช่างปั้นจากคาซามะ เมืองเครื่องปั้นดินเผาที่อยู่ใกล้กัน มาร่วมกับช่างปั้นของมาชิโกะ
แผ่นดินไหวครั้งนั้นทำให้เตาเผา โรงงาน และอุปกรณ์ในมาชิโกะเสียหาย เซนต์ไอฟส์เป็นเมืองในคอร์นวอลล์ ประเทศอังกฤษ ที่ฮามาดะสร้างเตาเผาแบบไต่เนินร่วมกับช่างปั้นเบอร์นาร์ด ลีช ชาวเซนต์ไอฟส์ระดมเงินช่วยการฟื้นฟูมาชิโกะ และมาชิโกะกับเซนต์ไอฟส์ก็เป็นเมืองมิตรภาพกันตั้งแต่วันที่ 20 กันยายน 2012
งานตลาดปีละสองครั้ง
งานตลาดเครื่องปั้นดินเผามาชิโกะ หรือ “โทกิอิจิ” (tōki-ichi) เริ่มในปี 1966 จัดปีละสองครั้ง คือช่วงวันหยุดโกลเดนวีกปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม และช่วงราววันที่ 3 พฤศจิกายน มีร้านค้าร่วมราว 50 ร้าน และกางเต็นท์ราว 800 หลัง งานกระจายไปทั่วเมือง โดยมีโจไนซากะกับย่านซายาโดะเป็นศูนย์กลาง
ของที่วางขายมีทั้งของใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ถ้วยชา ที่วางตะเกียบ จาน และแก้วกาแฟ กับงานศิลปะ เช่น ไหและแจกันดอกไม้ ที่เต็นท์ ผู้มาเยือนพูดคุยโดยตรงกับช่างปั้นรุ่นใหม่ที่กำลังมาแรงและกับช่างฝีมือของโรงเผาได้
พิพิธภัณฑ์สองแห่ง
พิพิธภัณฑ์ศิลปะเซรามิกมาชิโกะตั้งอยู่ในศูนย์ที่ชื่อว่าโทเกมัสเซะ มาชิโกะ
ห้องจัดแสดงที่หนึ่งของพิพิธภัณฑ์แสดงผลงานของช่างปั้นมาชิโกะและช่างปั้นที่เกี่ยวข้องกับพวกเขา เช่น ฮามาดะ ชิมาโอกะ ทัตสึโซ คาวาอิ คันจิโร และโทมิโมโตะ เค็นกิจิ ห้องจัดแสดงที่สี่แสดงผลงานของเบอร์นาร์ด ลีช และของช่างปั้นที่ทำงานในโรงปั้นของลีชที่เซนต์ไอฟส์ในช่วงปีแรก ๆ ในบริเวณศูนย์มีบ้านมุงจากที่ฮามาดะซื้อไว้ในปี 1930 ซึ่งย้ายมาตั้งที่นี่ในปี 1989 และเตาเผาแบบไต่เนินที่ฮามาดะเคยใช้ ซึ่งย้ายมาและสร้างขึ้นใหม่เช่นกัน
พิพิธภัณฑ์มาชิโกะซังโกกัง ซึ่งฮามาดะเปิดในส่วนหนึ่งของบ้านของเขาในเดือนเมษายน 1977 จัดแสดงผลงานของฮามาดะเองและสิ่งของที่เขาสะสมไว้
ไหย้อมครามกับประตูจากปี 1492
โรงย้อมครามฮิเงตะ ในย่านโจไนซากะ เป็นร้านย้อมผ้าที่เปิดกิจการมาตั้งแต่สมัยเอโดะ บ้านมุงจากของที่นี่สร้างระหว่างปี 1789 ถึง 1801 และมีไหย้อมคราม 72 ใบฝังอยู่ในพื้นดิน ไหเหล่านี้เป็นเครื่องปั้นดินเผาโทโกนาเมะ แต่ละใบจุได้ 180 ลิตร ไหวางเป็นกลุ่ม กลุ่มละสี่ใบรอบหลุมไฟ ซึ่งใช้เผาขี้เลื่อยและแกลบเพื่อรักษาอุณหภูมิที่ครามต้องใช้ในการหมัก
ไซเมียวจิ วัดนิกายชิงงนบนเนินเขาทางใต้ของเมือง เล่ากันว่าก่อตั้งในปี 737 ประตูสองชั้นหลังคามุงจากสร้างในปี 1492 และเจดีย์สามชั้นสูง 17.9 เมตรสร้างในศตวรรษที่ 16 โดยเจ้าปราสาททากาดาเตะจากตระกูลมาชิโกะ ประตู เจดีย์ และตู้ศาลภายในหอหลักเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมสำคัญ
คาซามะกับมาชิโกะ
คาซามะในจังหวัดอิบารากิอยู่คนละฟากเนินเขาของเทือกเขายามิโซะกับมาชิโกะ โอตสึกะ เคซาบุโร ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ริเริ่มมาชิโกะยากิ เรียนการทำเครื่องปั้นดินเผาที่โรงเผาแห่งหนึ่งในคาซามะ ก่อนจะสร้างเตาของตนที่มาชิโกะ
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2020 สำนักงานกิจการวัฒนธรรมรับรองเรื่องราวของคาซามะและมาชิโกะเป็นมรดกญี่ปุ่น (Japan Heritage) ในชื่อ “คาซามาชิโกะ” (Kasamashiko) คำที่เกิดจากการนำคาซามะกับมาชิโกะมาต่อกัน ในปี 2020 มีช่างปั้นมากกว่า 600 คนทำงานอยู่ในคาซามะและมาชิโกะ ทรัพย์สินทางวัฒนธรรมที่ประกอบเป็นเรื่องราวนี้มีทั้งวัดไซเมียวจิ โรงย้อมครามฮิเงตะ และเตาเผาแบบไต่เนินที่อิวาชิตะ เซโตและที่พิพิธภัณฑ์มาชิโกะซังโกกัง
ทางรถไฟกับหม้อคามะเมชิ
รถไฟโมโอกะวิ่งจากชิโมดาเตะในจังหวัดอิบารากิไปโมเตงิในจังหวัดโทจิงิ และจอดที่สถานีมาชิโกะ ในปี 1994 C12 66 รถจักรไอน้ำที่ได้รับการบูรณะ เริ่มลากขบวน SL โมโอกะบนรถไฟโมโอกะ
หม้อของโทเงะ โนะ คามะเมชิ เอกิเบ็นที่โอกิโนยะเริ่มขายที่สถานีโยโกกาวะเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 คือหม้อดินเผามาชิโกะยากิ โทเงะ โนะ คามะเมชิขายไปแล้วมากกว่า 170 ล้านชุด
แหล่งอ้างอิง
- Kotobank, "Mashiko"
- Kotobank, "Mashiko ware"
- Kotobank, "Hamada Shōji"
- Kotobank, "Saimyōji"
- Kotobank, "Noborigama" (climbing kiln)
- Town of Mashiko, "Population"
- Town of Mashiko, "Geography of Mashiko"
- Town of Mashiko, "Mashiko Pottery Fair"
- Town of Mashiko, "Friendship cities"
- Town of Mashiko, "Kasamashiko recognized as Japan Heritage" (2020)
- Mashiko Town Board of Education, "Cultural properties of Mashiko"
- Mashiko Town Tourism Association, "Mashiko Pottery Fair"
- Agency for Cultural Affairs, Japan Heritage Portal Site, "Kasamashiko"
- Kasamashiko Japan Heritage council, "The story"
- Kasamashiko Japan Heritage council, "Saimyōji"
- Kasamashiko Japan Heritage council, "Higeta indigo workshop"
- Kasamashiko Japan Heritage council, "Climbing kilns at the Mashiko Sankōkan"
- Mashiko Museum of Ceramic Art, "Collection"
- Mashiko Museum of Ceramic Art, "Former residence of Hamada Shōji"
- Shoji Hamada Memorial Mashiko Sankokan Museum, "About the museum"
- Shoji Hamada Memorial Mashiko Sankokan Museum, "Climbing kiln project"
- Tochigi Prefectural Industrial Technology Center, "Tochigi tableware" study group report (March 2021, PDF)
- Tochigi Prefectural Tourism and Local Products Association, "Spring Mashiko Pottery Fair"
- Mōka Railway, "The SL Mōka"
- Oginoya, "Tōge no Kamameshi (ceramic pot)"
- Oginoya, chronology
- Oginoya, "How Tōge no Kamameshi was born"
ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):
- FukuroWaraw / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, 2023
- FukuroWaraw / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, 2023
- Abasaa / Wikimedia Commons, Public domain, 2014
- Dustindye / Wikimedia Commons, Public domain
