กินซ่าและชิมบาชิ: โรงกษาปณ์เงิน ถนนอิฐ และทางรถไฟสายแรกของญี่ปุ่น

กินซ่าได้ชื่อมาจากหน่วยงานที่ผลิตเหรียญเงินที่นี่ในสมัยเอโดะ หลังเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ในปี 1872 ย่านนี้ถูกสร้างขึ้นใหม่ด้วยอิฐ และในปีเดียวกัน ทางรถไฟสายแรกของญี่ปุ่นก็เริ่มวิ่งจากชิมบาชิซึ่งอยู่ติดกัน ร้านที่ขายสินค้าจากต่างประเทศมารวมตัวกันตามถนนสายใหม่

โรงกษาปณ์เงิน

“กิน” แปลว่าเงิน ส่วน “ซ่า” คือองค์กรที่ได้รับอนุญาตจากรัฐบาลโชกุน กินซ่าผลิตเหรียญเงินให้รัฐบาลโชกุน มีสำนักงานที่รับซื้อและดูแลแร่เงิน และมีโรงงานที่หล่อเหรียญ โทกูงาวะ อิเอยาซุย้ายโรงกษาปณ์นี้จากซุมปุมายังที่ซึ่งปัจจุบันคือกินซ่า 2-โจเมะ ชื่อทางการของย่านนี้คือชินเรียวงาเอโจ ส่วน “กินซ่า” เป็นเพียงชื่อเรียกเล่น ๆ โรงกษาปณ์ทองคำหรือ “คินซ่า” ตั้งอยู่ที่นิฮมบาชิ ตรงที่เป็นสำนักงานใหญ่ของธนาคารแห่งประเทศญี่ปุ่นในปัจจุบัน

หลังเกิดเรื่องอื้อฉาวหลายครั้ง โรงกษาปณ์เงินถูกย้ายไปที่นิฮมบาชิ คากิงาระโจในปี 1800 เหลือไว้เพียงชื่อเรียกเล่น ๆ เท่านั้น กินซ่าในสมัยเอโดะเป็นย่านที่ช่างฝีมืออาศัยอยู่เป็นหลัก แต่ถนนสายหลักของย่านเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงโทไกโด และร้านผ้ากิโมโนริมถนนก็ค้าขายคึกคัก

ถนนอิฐหลังเพลิงไหม้

ปี 1872 ไฟไหม้ลามไปทั่วกินซ่า และรัฐบาลเมจิถือโอกาสนี้สร้างย่านขึ้นใหม่เป็นย่านอิฐแบบตะวันตก ผู้วางแผนคือสถาปนิกชาวอังกฤษ โทมัส เจมส์ วอเทอร์ส แผนนี้มีเป้าหมายสองอย่าง คือถนนที่กว้างขึ้น และอาคารอิฐแบบตะวันตกที่ไม่ติดไฟ ค่าใช้จ่ายคิดเป็นประมาณหนึ่งในยี่สิบเจ็ดของงบประมาณแผ่นดินในเวลานั้น

ถนนสายหลักของกินซ่าถูกขยายให้กว้างขึ้นกว่าสองเท่า เป็น 27 เมตร และแบ่งเป็นทางรถกับทางเท้า ทางเท้าปูด้วยอิฐ มีตะเกียงแก๊สส่องสว่าง และปลูกต้นซากุระ ต้นสน และต้นเมเปิลไว้ตลอดแนว

สิ่งที่มาจากสถานีข้าง ๆ

งานก่อสร้างทางรถไฟระหว่างชิมบาชิกับโยโกฮาม่าเริ่มขึ้นในปี 1870 วันที่ 14 ตุลาคม 1872 เส้นทางนี้เปิดให้บริการด้วยพิธีที่จักรพรรดิเมจิเสด็จมาร่วม นับเป็นทางรถไฟสายแรกของญี่ปุ่น สถานีโยโกฮาม่าในวันนั้นคือสถานีซากูรางิโจในปัจจุบัน

กินซ่ากลายเป็นเสมือนถนนช็อปปิงหน้าสถานีชิมบาชิ พ่อค้าที่ขายสินค้านำเข้าและสินค้าชนิดใหม่ ๆ ทยอยเปิดร้านกันทีละราย ทั้งร้านอาหารตะวันตก ร้านขนมปัง ร้านทำกระเป๋า ร้านหม้อไฟเนื้อวัว ร้านขายนาฬิกา ร้านเฟอร์นิเจอร์ตะวันตก และร้านตัดเสื้อ พวกเขาทำตู้โชว์สินค้าไว้หน้าร้าน บริษัทหนังสือพิมพ์ก็มารวมตัวกันที่กินซ่าด้วย

กินบุระและต้นหลิว

ผู้คนมาเพื่อชมถนนแบบตะวันตกและตู้โชว์หน้าร้าน การเดินเล่นในกินซ่าโดยไม่มีจุดหมายเป็นพิเศษถูกเรียกว่า “กินบุระ” ต่อมาต้นไม้ริมถนนถูกเปลี่ยนเป็นต้นหลิว และต้นหลิวผูกพันกับย่านนี้แน่นแฟ้นจนผู้คนพูดกันว่า “กินซ่าก็คือต้นหลิว” ปี 1911 คาเฟ่แปรงตองส์ (Café Printemps) เปิดให้บริการ โดยมีคาเฟ่ในปารีสเป็นต้นแบบ

วันที่ 1 กันยายน 1923 แผ่นดินไหวครั้งใหญ่คันโตทำลายย่านอิฐไปเกือบทั้งหมด

สถานีชิมบาชิแห่งแรกในวันนี้

ปี 1914 สถานีปลายทางชิมบาชิแห่งแรกกลายเป็นสถานีสำหรับขนส่งสินค้าเท่านั้น และเปลี่ยนชื่อเป็นสถานีชิโอโดเมะ สถานีนี้ปิดตัวลงในปี 1986 ปัจจุบันพื้นที่นี้เป็นโบราณสถานแห่งชาติ อาคารสถานีถูกสร้างขึ้นใหม่ที่นั่น ภายในอาคารมองเห็นหินฐานรากของอาคารปี 1872 ได้ผ่านพื้นกระจก และด้านนอกมีส่วนหนึ่งของชานชาลาเดิมให้ชม

โอกิโนยะซึ่งขายเอกิเบ็นให้ผู้เดินทางด้วยรถไฟมาตั้งแต่ปี 1885 เปิดร้านแรกในโตเกียวที่กินซ่าเมื่อเดือนเมษายน 2017 ในศูนย์การค้า GINZA SIX

แหล่งอ้างอิง

• GINZA OFFICIAL: History
• East Japan Railway Culture Foundation: The opening of Japan's railways
• East Japan Railway Culture Foundation: Shiodome freight terminal
• Old Shimbashi Station: Railway History Exhibition Hall
• Old Shimbashi Station: Facilities
• Oginoya: Company timeline

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

• そらみみ (Soramimi) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, 2015
• Kimbei Kusakabe / Wikimedia Commons, Public domain, 1880
• Utagawa Kuniteru II (1830–1874) / Wikimedia Commons, Public domain
• User:Sushiya / Wikimedia Commons, CC BY 3.0, 2007