---
title: "เอกิเบ็นคืออะไร ข้าวกล่องรถไฟของญี่ปุ่นกับโทเงะ โนะ คามะเมชิ"
description: "เอกิเบ็นคือข้าวกล่องที่ขายตามสถานีรถไฟของญี่ปุ่น มารู้จักจุดเริ่มต้นที่ว่ากันว่าอยู่ในปี 1885 เหตุผลที่แต่ละท้องถิ่นมีเอกิเบ็นของตัวเอง และที่ทางของโทเงะ โนะ คามะเมชิ"
url: https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-ekiben
language: th
published: 2026-11-11
category: "อาหารและวัฒนธรรม › เอกิเบ็น"
tags: ["เอกิเบ็น", "คามะเมชิ"]
author: "กองบรรณาธิการโอกิโนยะ"
publisher: "Oginoya Co., Ltd."
translations:
  en: https://kama-meshi.com/en/articles/what-is-ekiben
  zh-TW: https://kama-meshi.com/zh-tw/articles/what-is-ekiben
  ko: https://kama-meshi.com/ko/articles/what-is-ekiben
  zh-CN: https://kama-meshi.com/zh-cn/articles/what-is-ekiben
  zh-HK: https://kama-meshi.com/zh-hk/articles/what-is-ekiben
  de: https://kama-meshi.com/de/articles/what-is-ekiben
  fr: https://kama-meshi.com/fr/articles/what-is-ekiben
  es: https://kama-meshi.com/es/articles/what-is-ekiben
---

# เอกิเบ็นคืออะไร ข้าวกล่องรถไฟของญี่ปุ่นกับโทเงะ โนะ คามะเมชิ

![โทเงะ โนะ คามะเมชิในหม้อดินเผา พร้อมภาชนะใส่ผักดองใบเล็กและซองตะเกียบของโอกิโนยะ](https://kama-meshi.com/_astro/toge-no-kamameshi-train-2016.BnBsP0vQ_9moL7.webp)

“เอกิเบ็น” คือข้าวกล่องที่ขายให้นักเดินทางตามสถานีรถไฟและบนขบวนรถไฟของญี่ปุ่น คำนี้ย่อมาจาก “เอกิอุริ เบ็นโตะ” แปลว่า “เบ็นโตะที่ขายที่สถานี” สิ่งที่ทำให้เอกิเบ็นต่างจากเบ็นโตะทั่วไปคือ เปลี่ยนที่ก็เปลี่ยนกล่อง แต่ละกล่องทำขึ้นจากอาหารของท้องถิ่นนั้นเป็นหลัก การนั่งรถไฟจึงได้กินอาหารจากผืนดินที่เห็นอยู่นอกหน้าต่างไปด้วย หนึ่งในเอกิเบ็นที่คนรู้จักมากที่สุดเป็นแบบที่มาในหม้อดินเผา นั่นคือโทเงะ โนะ คามะเมชิ ซึ่งโอกิโนยะขายมาตั้งแต่ปี 1958

## เริ่มจากข้าวปั้นสองก้อน

ว่ากันโดยทั่วไปว่าเอกิเบ็นกล่องแรกขายที่สถานีอุตสึโนมิยะในปี 1885 ชิโรกิยะ ที่พักในท้องถิ่น นำข้าวปั้นสองก้อนกับหัวไชเท้าดองมาห่อด้วยกาบไผ่แล้วขายให้ผู้โดยสาร บางข้อมูลชี้ว่ามีการขายก่อนหน้านั้น ที่สถานีโกเบในปี 1878 หรือสถานีอุเอโนะในปี 1883 แต่โดยธรรมเนียมแล้วถือว่าอุตสึโนมิยะเป็นจุดเริ่มต้น

สามปีต่อมา สถานีฮิเมจิขายของที่ใกล้เคียงกับอาหารครบมื้อมากขึ้น มีปลาไทย่างเกลือ “ดาเตะมากิ” (ไข่ม้วนรสหวาน) เนื้อปลาบดนึ่ง และไข่ม้วนปรุงรสด้วยดาชิ จัดไว้ข้างข้าวขาวโรยงาดำ นี่คือแบบ “มากุโนอูจิ” คือข้าวกับกับข้าวอย่างละเล็กละน้อยหลายอย่าง เมื่อการเดินทางไกลด้วยรถไฟแพร่หลายในทศวรรษ 1890 เอกิเบ็นก็ขายกันอย่างจริงจังตามสถานีใหญ่และสถานีที่รถไฟจอดนาน

โอกิโนยะมีอายุเท่ากับเอกิเบ็นกล่องแรกนั้น ในปี 1885 ปีที่สถานีโยโกกาวะบนสายหลักชินเอ็ตสึเปิดให้บริการ [โอกิโนยะเปิดกิจการภายในสถานี](https://kama-meshi.com/th/articles/oginoya-history) และขาย “โอมุสุบิ” หรือข้าวปั้น ให้ผู้โดยสาร

## อาหารท้องถิ่น ภาชนะท้องถิ่น

ทางรถไฟไปถึงเมืองไหน ไม่นานก็มีเอกิเบ็นของเมืองนั้นตามมา รถไฟเข้ามาในญี่ปุ่นก่อนตู้เย็น อาหารจึงทำจากวัตถุดิบสดใหม่ที่หาได้ใกล้ ๆ ต่อมาตัวภาชนะก็กลายเป็นสิ่งบอกเล่าท้องถิ่นของตัวเองด้วย

- **มาสุ โนะ ซูชิ** จากโทยามะ วางเนื้อปลาเทราต์บนข้าว ห่อด้วยใบไผ่ แล้วบรรจุในกล่องไม้ซีดาร์
- **ดารุมะ เบ็นโตะ** จากกุนมะ มาในภาชนะรูปตุ๊กตา “ดารุมะ” สัญลักษณ์ของจังหวัด กินเสร็จแล้วใช้ภาชนะเป็นกระปุกออมสินได้
- **ฮิปปาริดาโกะ เมชิ** มาจากนิชิอากาชิ จังหวัดเฮียวโงะ ถิ่นที่ขึ้นชื่อเรื่องปลาหมึกยักษ์ ข้าวปรุงรสโชยุโปะด้วยปลาหมึกยักษ์ต้มเคี่ยว ปลาไหลทะเล และผัก เสิร์ฟในหม้อดินเผาที่ทำเลียนแบบหม้อดักปลาหมึกยักษ์
- **โมทาโร่ เบ็นโตะ** จากมิเอะ มีภาชนะรูปวัวที่เล่นเพลงเมื่อเปิดฝา

![ภาชนะสีแดงรูปตุ๊กตาดารุมะที่เปิดฝาอยู่ ข้างในมีข้าว ไก่ และผัก](https://kama-meshi.com/_astro/daruma-bento-2014.ChHHJuT3_Z186bpA.webp "ดารุมะ เบ็นโตะ ปี 2014")

![หม้อเซรามิกสีน้ำตาลที่มีลายนูนรูปปลาหมึกยักษ์ ปากหม้อปิดด้วยกระดาษ](https://kama-meshi.com/_astro/hipparidako-meshi-2007.D6RjOGiU_Z1oMVe3.webp "ฮิปปาริดาโกะ เมชิในภาชนะทรงหม้อดักปลาหมึกยักษ์ ปี 2007")

เอกิเบ็นบางชนิดอุ่นตัวเองได้ เบ็นโตะลิ้นวัวจากมิยากิมีตัวทำความร้อนอยู่ที่ก้นกล่อง ดึงเชือก รอไม่กี่นาที อาหารก็ร้อน

## ซื้อที่ไหน และกินที่ไหน

สถานีใหญ่มีร้านหลายร้านที่ขายเอกิเบ็นจากต่างภูมิภาค และสถานีโตเกียวรวบรวมเอกิเบ็นจากทั่วญี่ปุ่น ส่วนสถานีเล็กจะวางขายของขึ้นชื่อประจำถิ่นของตัวเอง การกินอาหารบนชินคันเซ็นและรถด่วนเป็นเรื่องปกติอย่างยิ่ง แต่รถไฟธรรมดาที่วิ่งระยะสั้นไม่ใช่ที่สำหรับกินข้าว

![มือถือกล่องเบ็นโตะสีแดงที่มีข้าวโปะด้วยปู ไข่ปลาแซลมอน และหอยเม่น อยู่ข้างหน้าต่าง](https://kama-meshi.com/_astro/stock-1868030215.Cu9TIR7j_Z1iUVON.webp "เบ็นโตะอาหารทะเลหน้าปู ไข่ปลาแซลมอน และหอยเม่น")

เอกิเบ็นยังเดินทางได้โดยไม่ต้องมีรถไฟ ห้างสรรพสินค้าจัดงานเอกิเบ็นแฟร์ที่รวมข้าวกล่องจากสถานีทั่วประเทศมาไว้ด้วยกัน และโอกิโนยะนำโทเงะ โนะ คามะเมชิไปร่วมงานที่ห้างทาคาชิมายะในโยโกฮาม่าเมื่อปี 1961

## เอกิเบ็นในหม้อดินเผา

โยโกกาวะเป็นสถานีเล็ก ๆ กลางหุบเขาระหว่างทาคาซากิกับคารุอิซาวะ ผู้โดยสารขึ้นลงที่นี่มีไม่มาก การขายอาหารจึงเป็นธุรกิจที่ยากลำบาก ทาคามิซาวะ มิเนจิ ผู้ขึ้นเป็นประธานบริษัทรุ่นที่ 4 ของโอกิโนยะในปี 1953 ออกไปที่ชานชาลาทุกวันและถามนักเดินทางว่าอยากได้เบ็นโตะแบบไหน เอกิเบ็นทั่วไปในเวลานั้นคือมากุโนอูจิเย็นชืด สิ่งที่นักเดินทางขอคือของอุ่น ๆ แบบอาหารที่บ้าน และน่ามองด้วย

ผลที่ได้คือโทเงะ โนะ คามะเมชิ ซึ่งคิดขึ้นในปี 1957 และวางขายที่สถานีโยโกกาวะเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 มันพลิกภาพที่คนคาดหวังจากเอกิเบ็น ภาชนะเป็นหม้อดินเผา[มาชิโกะยากิ](https://kama-meshi.com/th/articles/mashiko-ware) หม้อผ่านการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนสูงก่อนบรรจุอาหาร ซึ่งช่วยให้หม้อเก็บความอุ่นได้ดีด้วย ข้างในเป็นข้าวโคชิฮิคาริปรุงรส โปะด้วย[เครื่องเก้าอย่าง](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-kamameshi) ได้แก่ ไก่ รากโกโบ เห็ดชิตาเกะ หน่อไม้ ไข่นกกระทา เกาลัด แอปริคอต ถั่วลันเตา และขิงดองสีแดง ส่วนผักดองแยกมาในภาชนะอีกใบ

ในเดือนตุลาคมของปีแรกที่วางขาย โทเงะ โนะ คามะเมชิถูกนำขึ้นขบวนรถที่สถานีโยโกกาวะเพื่อถวายจักรพรรดิโชวะ ซึ่งกำลังเสด็จไปงานกีฬาแห่งชาติที่โทยามะ ช่วงแรกยอดขายไม่ดีนัก เสียงบอกต่อในหมู่นักเดินทางและบทความในนิตยสาร “บุนเงชุนจู” เปลี่ยนสถานการณ์นั้น ในปี 1967 ละครโทรทัศน์ “คามะเมชิ ฟูฟุ” ซึ่งมีมิเนจิเป็นต้นแบบ เริ่มออกอากาศ และหม้อใบนี้ก็เป็นที่รู้จักทั่วญี่ปุ่น ถึงปี 1995 โอกิโนยะขายไปแล้ว 100 ล้านหม้อ และปัจจุบันยอดรวมเกิน 170 ล้านหม้อแล้ว

หม้อนั้นหนัก และลูกค้าก็บอกเช่นนั้น ปัจจุบันโอกิโนยะจึงขายโทเงะ โนะ คามะเมชิในภาชนะเยื่อกระดาษขึ้นรูปที่ทำจากวัสดุอย่างชานอ้อยด้วย ภาชนะนี้คงรูปทรงกลมมนของหม้อเซรามิกไว้ ผิวมีสัมผัสแบบกระดาษ “วาชิ” และบรรจุอาหารแบบเดียวกัน

![ภาชนะเยื่อกระดาษขึ้นรูปสีขาวที่ทำเป็นรูปหม้อ บนฝามีชื่อโอกิโนยะขึ้นรูปอยู่](https://kama-meshi.com/_astro/oginoya-pulp-container.DMEO-9Qx_ZCDqVE.webp "ภาชนะเยื่อกระดาษขึ้นรูป")

## แหล่งอ้างอิง

- [Japan National Tourism Organization: Experience Japan's Local Ekiben Culture](https://www.japan.travel/en/guide/experience-japans-local-ekiben-culture/)
- [Kotobank: “Ekiben” (Japanese dictionaries and encyclopedias)](https://kotobank.jp/word/%E9%A7%85%E5%BC%81-444219)
- [Kotobank: “Kamameshi” (Japanese dictionaries and encyclopedias)](https://kotobank.jp/word/%E9%87%9C%E9%A3%AF-46576)
- [Norimono News: Edakubo Tatsuya, a 140-year history of ekiben (May 2026)](https://trafficnews.jp/post/671657)
- [Oginoya: Company timeline](https://www.oginoya.co.jp/tougenokamameshi/history/)
- [Oginoya: History (English)](https://www.oginoya.co.jp/en/tougenokamameshi/history/)
- [Oginoya: The story behind Tōge no Kamameshi](https://www.oginoya.co.jp/tougenokamameshi/tanjouhiwa/)
- [Oginoya: Tōge no Kamameshi (English)](https://www.oginoya.co.jp/en/tougenokamameshi/)
- [Oginoya: Tōge no Kamameshi in the ceramic pot](https://www.oginoya.co.jp/bento/kamameshi/)
- [Oginoya: Tōge no Kamameshi in the molded-pulp container](https://www.oginoya.co.jp/bento/kamameshi_eco/)
- [Oginoya: About the containers](https://www.oginoya.co.jp/tougenokamameshi/kodawari/)
- [Oginoya Tokyo: What is Tōge no Kamameshi?](https://oginoya.tokyo/reason/)

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

- [pcs34560 / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:T%C5%8Dge_no_Kamameshi_Oginoya_photo_by_Pcs34560_20160116_1311.jpg), Public domain, 2016
- [Qurren / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Takaben_Daruma_Bento.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0), 2014
- [veroyama / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hippari-dako_meshi_crock_by_veroyama_in_Kobe_Meriken_Park,_Hyogo.jpg), [CC BY 2.0](https://creativecommons.org/licenses/by/2.0), 2007
- [Adobe Stock #1868030215](https://stock.adobe.com/1868030215)
- [โอกิโนยะ](https://ec.oginoya.co.jp/pages/kamameshi_mashiko)