---
title: "เบ็นโตะคืออะไร ข้าวกล่องญี่ปุ่น จากข้าวปั้นถึงมากุโนอูจิ"
description: "เบ็นโตะคืออาหารที่พกไปกินนอกบ้าน มาดูว่าจากข้าวปั้นห่อใบไม้ เบ็นโตะกลายมาเป็นกล่องมากุโนอูจิและโชกาโดอย่างทุกวันนี้ได้อย่างไร"
url: https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-bento
language: th
published: 2026-11-11
category: "อาหารและวัฒนธรรม › ข้าวและเมนูข้าว"
tags: ["เบนโตะ", "เอกิเบ็น"]
author: "กองบรรณาธิการโอกิโนยะ"
publisher: "Oginoya Co., Ltd."
translations:
  en: https://kama-meshi.com/en/articles/what-is-bento
  zh-TW: https://kama-meshi.com/zh-tw/articles/what-is-bento
  ko: https://kama-meshi.com/ko/articles/what-is-bento
  zh-CN: https://kama-meshi.com/zh-cn/articles/what-is-bento
  zh-HK: https://kama-meshi.com/zh-hk/articles/what-is-bento
  de: https://kama-meshi.com/de/articles/what-is-bento
  fr: https://kama-meshi.com/fr/articles/what-is-bento
  es: https://kama-meshi.com/es/articles/what-is-bento
---

# เบ็นโตะคืออะไร ข้าวกล่องญี่ปุ่น จากข้าวปั้นถึงมากุโนอูจิ

![กล่องไม้ทรงรีที่บรรจุข้าวโปะบ๊วยดอง ไข่ม้วน ผักใบเขียว และไก่ทอด](https://kama-meshi.com/_astro/stock-515974370.DlTDINm1_Z26KMpS.webp)

“เบ็นโตะ” คืออาหารที่พกไปกินนอกบ้าน คำนี้ยังหมายถึงข้าวกับกับข้าวที่ร้านอาหารและร้านค้าจัดใส่กล่องขายด้วย เบ็นโตะเริ่มต้นจากข้าวปั้นที่ห่อด้วยใบไม้หรือกาบไผ่ พอถึงสมัยเอโดะ กล่องและของข้างในก็ประณีตขึ้น และเกิดเบ็นโตะ “มากุโนอูจิ” ซึ่งทำไว้ให้กินระหว่างองก์ของละคร

## ข้าวห่อใบไม้

เดิมทีเบ็นโตะเป็นของที่คนทำงานกลางแจ้งซึ่งกลับไปกินข้าวที่บ้านไม่ได้พกติดตัวไป จะพกอะไรก็ขึ้นอยู่กับว่าท้องถิ่นนั้นกินอะไร อาจเป็นข้าว ข้าวฟ่าง หรือพืชหัว โดยมีมิโซะ ผักดอง หรือ “อุเมโบชิ” ซึ่งก็คือบ๊วยดอง เป็นเครื่องเคียง ภาชนะมีทั้งห่อที่สานจากฟางหรือต้นกก ตะกร้าที่สานจากหลิวหรือไผ่ และ “วัปปะ” กล่องที่ทำโดยดัดแผ่นไม้ซีดาร์หรือไม้ซากุระบาง ๆ ให้โค้ง ใบโอ๊กและใบแมกโนเลียขนาดใหญ่ ใบไผ่ซาซะ และกาบไผ่ก็ใช้ห่อเช่นกัน

![กล่องทรงรีเปล่าพร้อมฝา ทำจากไม้แผ่นบางดัดโค้ง](https://kama-meshi.com/_astro/stock-713735562.C_WPswLU_1g74tO.webp "วัปปะ กล่องเบ็นโตะที่ทำจากไม้ดัดโค้ง")

นักเดินทางก็ต้องใช้เบ็นโตะเช่นกัน บันทึกจากสมัยโบราณและสมัยกลางกล่าวถึงข้าวสุกตากแห้งและข้าวปั้นที่นำติดตัวไประหว่างเดินทาง ข้าวปั้นปรากฏในงานเขียนตั้งแต่สมัยเฮอังแล้ว และเมื่อจับคู่กับอุเมโบชิก็กลายเป็นรูปแบบมาตรฐานอย่างหนึ่งของเบ็นโตะ

## ที่มาของคำ

มีคำอธิบายอยู่สองทาง ทางหนึ่งบอกว่าโอดะ โนบูนางะ ซึ่งต้องเลี้ยงอาหารคนจำนวนมากที่ปราสาทอาซูจิ ให้แบ่งอาหารใส่ภาชนะเรียบง่ายแล้วแจกจ่าย และเรียกสิ่งนี้ว่าเบ็นโตะ อีกทางหนึ่งบอกว่าคำนี้เพี้ยนมาจาก “เม็นสึ” ซึ่งเป็นภาชนะใส่อาหารสำหรับหนึ่งคน ผ่าน “เม็นโต” จนกลายเป็น “เบ็นโต”

## มากุโนอูจิ: มื้ออาหารสำหรับโรงละคร

เบ็นโตะพัฒนาไปมากในสมัยเอโดะ มีชุดกล่องซ้อนชั้นอันหรูหราที่เรียกว่า “ซาเงจู” ส่วนกล่องเบ็นโตะทั่วไปเป็นเครื่องเขิน เซรามิก หรือไม้ ผู้คนในเมืองพกเบ็นโตะไปเที่ยวนอกบ้านและไปดูละคร

เบ็นโตะมากุโนอูจิได้ชื่อมาจากช่วงเวลาที่กิน นั่นคือตอนที่ม่าน หรือ “มากุ” ปิดอยู่ระหว่างองก์ ในปลายสมัยเอโดะ ร้านชื่อมังกิวที่นิฮมบาชิ โยชิโจขายเบ็นโตะสำหรับโรงละครในชื่อนี้ มากุโนอูจิมีข้าวที่กดเป็นก้อนเล็ก ๆ ทรงถังแล้วโรยงา บรรจุมากับกับข้าวหลายอย่าง เช่น ปลาย่าง ไข่ม้วน เนื้อปลาบดนึ่ง และของต้มเคี่ยว

![ข้าวกล่องที่แบ่งเป็นช่อง ๆ ใส่ปลาแซลมอนย่าง ผักต้มเคี่ยว และข้าว](https://kama-meshi.com/_astro/stock-1879295423.C7nShJxI_lqEpe.webp "เบ็นโตะมากุโนอูจิ")

[เอกิเบ็น](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-ekiben) เบ็นโตะที่ขายตามสถานีรถไฟ ปรากฏขึ้นในปี 1885 เอกิเบ็นรับเอามากุโนอูจิมาใช้ ชื่อนี้จึงแพร่หลายไปพร้อมกัน และปัจจุบันเป็นเบ็นโตะแบบที่พบได้ทั่วไปที่สุดในญี่ปุ่น ในทศวรรษ 1950 เอกิเบ็นทั่วไปคือมากุโนอูจิเย็นชืด ซึ่งเป็นสิ่งที่นักเดินทางที่สถานีโยโกกาวะนึกถึงเมื่อพวกเขาขอของอุ่น ๆ และได้รับ[โทเงะ โนะ คามะเมชิ](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-kamameshi)

## โชกาโด: กล่องที่แบ่งเป็นสี่ช่อง

เบ็นโตะ “โชกาโด” เสิร์ฟในกล่องสี่เหลี่ยมจัตุรัสขอบสูง มีฝาครอบลงบนกล่อง ข้างในแบ่งด้วยแผ่นกั้นรูปกากบาท จึงจัดข้าว ของต้มเคี่ยว และของย่างแยกกันได้ และรสชาติไม่ปนกัน กล่องนี้สืบย้อนไปถึงเรื่องเล่าเกี่ยวกับโชกาโด โชโจ พระและนักปราชญ์ในต้นสมัยเอโดะ ผู้เก็บสีวาดภาพไว้ในกล่องที่แบ่งช่องแบบนี้

![กล่องสีดำที่แบ่งเป็นสี่ช่อง ใส่อาหารต่างชนิดกัน](https://kama-meshi.com/_astro/stock-835544895.BdsKOHJ-_Z2iiGmU.webp "เบ็นโตะในกล่องที่แบ่งเป็นสี่ช่อง")

## ทำไว้เพื่อกินทีหลัง

อาหารสำหรับเบ็นโตะเลือกโดยคิดถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นหลังบรรจุลงกล่อง ต้องไม่มีน้ำซึมออกมา รสชาติและสีต้องคงอยู่เมื่อเย็นลงและเมื่อเวลาผ่านไป ของที่เสียง่ายจะไม่ใส่ ของที่ปรุงด้วยความร้อนต้องทำให้สุกทั่วถึง และต้องพักข้าวให้เย็นดีก่อนปิดฝา

ตั้งแต่ปลายสมัยเมจิถึงสมัยไทโช บางคนไปทำงานโดยห้อยเบ็นโตะไว้ที่เอว และ “โคชิเบ็น” หรือ “เบ็นโตะที่เอว” ก็กลายเป็นฉายาของพนักงานออฟฟิศเงินเดือนน้อย ทุกวันนี้มีทั้งเบ็นโตะแบบจีน เบ็นโตะแบบตะวันตก เบ็นโตะหมูชุบแป้งทอด และอีกมากมาย และภาชนะก็เป็นพลาสติกมากขึ้นเรื่อย ๆ

## แหล่งอ้างอิง

- [Kotobank: “Bentō” (Japanese dictionaries and encyclopedias)](https://kotobank.jp/word/%E5%BC%81%E5%BD%93-626515)
- [Kotobank: “Makunouchi bentō” (Japanese dictionaries)](https://kotobank.jp/word/%E5%B9%95%E3%81%AE%E5%86%85%E5%BC%81%E5%BD%93-633729)
- [Kotobank: “Shōkadō bentō” (Japanese dictionaries and encyclopedias)](https://kotobank.jp/word/%E6%9D%BE%E8%8A%B1%E5%A0%82%E5%BC%81%E5%BD%93-530906)
- [Oginoya: The story behind Tōge no Kamameshi](https://www.oginoya.co.jp/tougenokamameshi/tanjouhiwa/)

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

- [Adobe Stock #515974370](https://stock.adobe.com/515974370)
- [Adobe Stock #713735562](https://stock.adobe.com/713735562)
- [Adobe Stock #1879295423](https://stock.adobe.com/1879295423)
- [Adobe Stock #835544895](https://stock.adobe.com/835544895)