---
title: "วากาชิ: ขนมญี่ปุ่นกับฤดูกาล"
description: "วากาชิคือขนมดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่ทำจากถั่วกวน แป้งข้าว และน้ำตาล มาดูชนิด ประวัติ และขนมที่บอกแต่ละฤดูกาล ตั้งแต่ซากุระโมจิถึงดังโงะชมจันทร์"
url: https://kama-meshi.com/th/articles/wagashi-and-seasons
language: th
published: 2026-11-11
category: "อาหารและวัฒนธรรม › ชาและขนม"
tags: ["ชา"]
author: "กองบรรณาธิการโอกิโนยะ"
publisher: "Oginoya Co., Ltd."
translations:
  en: https://kama-meshi.com/en/articles/wagashi-and-seasons
  zh-TW: https://kama-meshi.com/zh-tw/articles/wagashi-and-seasons
  ko: https://kama-meshi.com/ko/articles/wagashi-and-seasons
  zh-CN: https://kama-meshi.com/zh-cn/articles/wagashi-and-seasons
  zh-HK: https://kama-meshi.com/zh-hk/articles/wagashi-and-seasons
  de: https://kama-meshi.com/de/articles/wagashi-and-seasons
  fr: https://kama-meshi.com/fr/articles/wagashi-and-seasons
  es: https://kama-meshi.com/es/articles/wagashi-and-seasons
---

# วากาชิ: ขนมญี่ปุ่นกับฤดูกาล

![ขนมอัดพิมพ์ชิ้นเล็กเจ็ดชิ้น สีชมพู ม่วง เขียว และขาว บนถาดเครื่องเขินทรงกลมขอบดำ](https://kama-meshi.com/_astro/stock-203354082.BkuKSbix_Z1wafWH.webp)

“วากาชิ” คือขนมดั้งเดิมของญี่ปุ่น ทำจากแป้งข้าวและแป้งธัญพืชอื่น ถั่วแดงอาซูกิและถั่วชนิดอื่น กับน้ำตาลเป็นหลัก ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์นมและแทบไม่มีไขมัน บางอย่างทำเฉพาะในฤดูเดียว บางอย่างเปลี่ยนรูปทรง สี และชื่อไปตามช่วงของปี ขนมในร้านขนมจึงเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ

## วากาชิทำจากอะไร

วัตถุดิบที่ใช้มากที่สุดคือถั่ว โดยเฉพาะถั่วแดงเม็ดเล็กที่เรียกว่าอาซูกิ ซึ่งนำไปทำ “อัง” หรือถั่วต้มกวนกับน้ำตาล ถั่วอาซูกิที่ปลูกในญี่ปุ่นและวางขายในตลาดราว 90 เปอร์เซ็นต์มาจากฮอกไกโด และส่วนใหญ่กลายเป็นอังหรือถั่วเชื่อมทั้งเม็ด

ข้าวใช้ในรูปของแป้ง “โจชินโกะ” คือ[ข้าวอูรูจิซึ่งเป็นข้าวเจ้าธรรมดา](https://kama-meshi.com/th/articles/japanese-rice-varieties)ที่โม่ดิบ “ชิราทามาโกะ” คือข้าวเหนียวที่โม่ดิบ และ “โดเมียวจิโกะ” คือข้าวเหนียวที่นึ่ง ตากแห้ง แล้วบดหยาบ ส่วน “คันเต็น” ซึ่งทำให้ “โยกัง” แข็งตัวเป็นแท่ง ทำโดยนำน้ำที่ได้จากการต้มสาหร่ายไปแช่แข็งแล้วทำให้แห้ง

## ขนมสด กึ่งแห้ง และแห้ง

วากาชิมักแบ่งตามปริมาณน้ำในเนื้อขนม “นามางาชิ” หรือขนมสด มีเนื้อชุ่มและเก็บไว้ไม่ได้นาน ได้แก่ขนมโมจิ โยกัง “มันจู” (ซาลาเปาลูกเล็กไส้อัง แบบนึ่งหรืออบ) และ “โดรายากิ” ซึ่งเป็นแพนเค้กกลมสองแผ่นประกบอังไว้ตรงกลาง

“อาซะนามางาชิ” หรือ “ขนมสดยามเช้า” เช่น ไดฟูกุและดังโงะ ทำกันทุกเช้าและกินในวันนั้น ส่วน “โจนามางาชิ” หรือขนมสดชั้นดี ส่วนใหญ่อยู่ได้สองถึงสามวัน ตัวอย่างเด่นคือ “เนริกิริ” ซึ่งเป็นอังขาวที่นวดกับน้ำตาลและมันนึ่ง หรือกับ “กิวฮิ” ซึ่งเป็นแป้งข้าวเนื้อนุ่ม แล้วแต่งสีและปั้นด้วยมือเป็นดอกไม้และทิวทัศน์ของฤดูกาล

“ฮันนามางาชิ” เช่น “โมนากะ” (อังที่ประกบอยู่ระหว่างแผ่นเวเฟอร์บาง) อยู่ระหว่างขนมสดกับขนมแห้ง ส่วน “ฮิงาชิ” หรือขนมแห้ง ได้แก่ “เซมเบ้” ซึ่งเป็นขนมแผ่นกรอบ และ “รากูกัง” ซึ่งเป็นแป้งธัญพืชผสมน้ำตาลกับน้ำเชื่อม อัดในพิมพ์ไม้แกะสลักแล้วทำให้แห้ง

![ขนมอัดพิมพ์ทรงกลมสองชิ้น ชิ้นหนึ่งสีชมพู อีกชิ้นสีขาว แต่ละชิ้นมีลายก้นหอยสามหาง อยู่ในกล่องกระดาษที่ฝาเขียนว่า 御供物](https://kama-meshi.com/_astro/rakugan-2009.DO0H5SV5_Z2vtY4X.webp "รากูกังในกล่องที่ระบุว่าเป็นของถวาย ปี 2009")

## ขนมที่บอกฤดูกาล

วากาชิสื่อถึงฤดูกาลได้สองทาง บางอย่างทำเฉพาะในช่วงหนึ่งของปี และหลายอย่างในกลุ่มนี้ผูกอยู่กับวันในปฏิทิน

| ช่วงเวลา | ขนม | คืออะไร |
|---|---|---|
| ปีใหม่ | ฮานาบิราโมจิ | โมจิขาวแผ่นกลมแบนที่พับครึ่งห่อของสามอย่างไว้ข้างใน คือแผ่นโมจิบางรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดที่ย้อมสีด้วยอาซูกิ อังมิโซะขาว และรากโกโบเชื่อม ใช้ในงานเลี้ยงน้ำชางานแรกของปี |
| “ฮิงัง” ช่วงสัปดาห์ของวันวสันตวิษุวัตและวันศารทวิษุวัต | โบตาโมจิ โอฮางิ | ข้าวเหนียวสุกที่ตำพอแหลกครึ่งหนึ่ง ปั้นเป็นก้อนกลมแล้วคลุกด้วยอังอาซูกิ ขนมนี้เรียกว่าโบตาโมจิตามชื่อดอกโบตั๋นในฤดูใบไม้ผลิ และเรียกว่าโอฮางิตามชื่อดอกฮางิในฤดูใบไม้ร่วง |
| ฤดูใบไม้ผลิ เมื่อดอกซากุระใกล้บาน | ซากุระโมจิ | อังที่ห่อด้วยแป้ง แล้วห่ออีกชั้นด้วยใบซากุระดองเกลือ ซึ่งกลิ่นของใบจะซึมเข้าไปในขนม |
| วันที่ 5 พฤษภาคม เทศกาลทังโงะ | คาชิวาโมจิ | โมจิที่ทำจากโจชินโกะ พับทบอังอาซูกิหรืออังมิโซะไว้ข้างใน แล้วห่อด้วยใบโอ๊ก ต้นโอ๊กไม่ทิ้งใบเก่าจนกว่าตาใบใหม่จะผลิ ขนมนี้จึงแฝงคำอธิษฐานให้มีลูกหลานสืบสกุล |
| วันที่ 30 มิถุนายน | มินาซูกิ | “อูอิโร” สีขาว ซึ่งเป็นขนมนึ่ง โรยหน้าด้วยอาซูกิเชื่อมแล้วตัดเป็นรูปสามเหลี่ยม กินกันในเกียวโตในวันที่มีพิธีชำระมลทินฤดูร้อน |
| คืนวันที่ 15 เดือน 8 และคืนวันที่ 13 เดือน 9 ตามปฏิทินจันทรคติ | สึกิมิดังโงะ | ดังโงะลูกกลมที่ทำจากโจชินโกะนึ่ง เรียงซ้อนเป็นทรงพีระมิดแล้วถวายแด่ดวงจันทร์ |
| วันหมูป่าในเดือน 10 ตามปฏิทินจันทรคติ | อิโนโกะโมจิ | โมจิที่ทำจากธัญพืชใหม่ ตั้งแต่สมัยเฮอัน (ปี 794–1185) ในราชสำนักมีการมอบโมจิรูปลูกหมูป่าให้กัน |

อาหารของปฏิทินเดียวกันนี้ เช่น โอเซจิในวันปีใหม่ เป็นส่วนหนึ่งของ[วาโชกุ](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-washoku)

ซากุระโมจิของตะวันออกกับตะวันตกต่างกัน ในโตเกียวและส่วนอื่นของคันโต มักเป็นแป้งสาลีผสมน้ำที่จี่บนกระทะเป็นแผ่นบางแล้วม้วนรอบอัง ส่วนในคันไซมักทำจากโดเมียวจิโกะนึ่ง แบบคันโตยังเรียกอีกชื่อว่าโชเมจิ ตามชื่อวัดในมูโกจิมะของเอโดะ ซึ่งคือโตเกียวในปัจจุบัน ว่ากันว่าคนเฝ้าประตูของวัดนี้ขายซากุระโมจิเป็นครั้งแรกในปี 1717 ในปี 1824 ร้านซากุระโมจิโชเมจิซื้อใบซากุระดองเกลือราว 775,000 ใบ ซึ่งเมื่อคิดชิ้นละสองใบก็เท่ากับซากุระโมจิ 387,500 ชิ้น

![แผ่นแป้งสีขาวบางที่พับไว้บนจานขาวใบเล็ก ห่อด้วยใบซากุระสีเขียวเข้มใบใหญ่](https://kama-meshi.com/_astro/sakuramochi-chomeiji-2021.8zVwkx5c_1AOEQD.webp "ซากุระโมจิโชเมจิ แบบคันโต")

![ขนมสีชมพูสองชิ้นที่ผิวเห็นเป็นเม็ดชัดเจนบนจานขาว แต่ละชิ้นห่อด้วยใบซากุระสีเข้ม](https://kama-meshi.com/_astro/sakuramochi-domyoji-2010.B1mI4lNt_ZGVdO3.webp "ซากุระโมจิที่ทำจากโดเมียวจิโกะ แบบคันไซ ปี 2010")

อีกทางหนึ่งเป็นของวากาชิที่ทำกันตลอดปี ซึ่งบอกฤดูกาลด้วยรูปทรง สี และชื่อ “คินตง” ซึ่งเป็นก้อนกลมที่คลุมด้วยอังขูดเป็นเส้นฝอยละเอียด ช่วงปีใหม่จะเป็นสีขาวกับสีเขียวใบอ่อนในชื่อเมบูกิ ซึ่งแปลว่า “แตกหน่อ” และในเดือนพฤศจิกายนจะเป็นสีน้ำตาลโรยน้ำตาลขาวบาง ๆ ในชื่อฮัตสึชิโมะ ซึ่งแปลว่า “น้ำค้างแข็งแรกของปี”

## วากาชิมาจากไหน

คำว่า “คาชิ” ซึ่งแปลว่าขนม เดิมหมายถึงผลไม้และถั่วเปลือกแข็ง คณะทูตที่ญี่ปุ่นส่งไปจีนสมัยราชวงศ์ถัง ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่ดำเนินอยู่ตั้งแต่ปี 630 ถึง 894 นำ “คารากูดาโมโนะ” กลับมา ซึ่งเป็นแป้งข้าว แป้งสาลี แป้งถั่วเหลือง หรือแป้งอาซูกิที่นวดปั้นเป็นรูปทรงหรือทอดในน้ำมัน

ในสมัยคามากุระ (ปี 1185–1333) นิกายเซนเข้ามา และพร้อมกับเซนก็มีการดื่มชาและ “เท็นจิน” ซึ่งเป็นอาหารเบา ๆ ที่กินระหว่างมื้อ โยกังและมันจูเข้ามาในญี่ปุ่นในฐานะเท็นจิน ในจีนทั้งสองอย่างมีเนื้อสัตว์ และวัดเซนนำมาทำใหม่ด้วยวัตถุดิบจากพืช อังที่ทำจากอาซูกิและถั่วชนิดอื่นเกิดจากการเปลี่ยนแปลงนั้น และกลายเป็นพื้นฐานของวากาชิ โยกังแบบแรกเป็นแบบนึ่ง ส่วนแบบเนื้อแน่นที่ทำให้แข็งตัวด้วยคันเต็นมีมาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18

ตั้งแต่ปลายสมัยมูโรมาจิ (ปี 1336–1573) ชาวโปรตุเกสและชาวยุโรปอื่น ๆ นำ “นัมบังงาชิ” เข้ามา เช่น เค้กสปันจ์คาสเทลลา และลูกกวาดน้ำตาล “คมเปโต” ซึ่งใช้ไข่และน้ำตาลมาก

น้ำตาลเริ่มใช้กันแพร่หลายในสมัยเอโดะ (ปี 1603–1868) และการทำขนมก็พัฒนาไปมาก บัญชีรายการขนมลงปี 1683 ของคิเกียวยะ ร้านขนมในนิฮมบาชิของเอโดะ มีขนม 172 อย่าง ร้านใหญ่ของเอโดะแทบไม่มีข้อยกเว้นเรียกตัวเองว่าเป็นผู้ทำ “เคียวงาชิ” หรือขนมชั้นดีแบบเกียวโต และแข่งกันทั้งรสชาติ รูปทรงกับสี และชื่อเชิงวรรณศิลป์ วากาชิส่วนใหญ่ที่กินกันในปัจจุบันมีมาตั้งแต่สมัยเอโดะ ส่วนคำว่าวากาชิเริ่มใช้ตั้งแต่สมัยเมจิ (ปี 1868–1912) เป็นต้นมา เพื่อแยกขนมเหล่านี้ออกจาก “โยงาชิ” ขนมตะวันตกที่ทำด้วยเนยและนม

## ขนมสำหรับชา

วากาชิอย่างที่เป็นอยู่ทุกวันนี้ก่อรูปขึ้นจาก “ชาโนยุ” หรือพิธีชงชาเป็นส่วนใหญ่ ขนมที่เซ็น โนะ ริกิว ปรมาจารย์ด้านชา ใช้บ่อยที่สุดในงานเลี้ยงน้ำชาของเขาคือ “ฟุโนยากิ” ซึ่งเป็นแป้งสาลีผสมน้ำที่จี่ให้สุก ทามิโซะ แล้วม้วน ที่ใช้บ่อยรองลงมาคือเกาลัด เห็ดชิตาเกะ ลูกคายะคั่ว และคมบุ

“โอโมงาชิ” หรือขนมหลักที่เสิร์ฟกับ “โคอิจะ” ซึ่งเป็น[มัตจะ](https://kama-meshi.com/th/articles/japanese-tea-types)แบบข้น เป็นของหวานที่หนักท้อง เช่น เนริกิริหรือมันจู โดยมีรูปทรงและชื่อที่เข้ากับฤดูกาล ขนมแห้งก็มักใช้กับชาเช่นกัน

![ถาดสองใบมองจากด้านบน แต่ละใบมีถ้วยมัตจะสีเขียวตีเป็นฟองหนึ่งถ้วย และขนมอัดพิมพ์หนึ่งชิ้นบนกระดาษขาวพร้อมไม้จิ้ม](https://kama-meshi.com/_astro/wagashi-matcha-2025.BhA1w3LZ_2bq5ne.webp "ขนมสดที่เสิร์ฟกับมัตจะตีฟอง ปี 2025")

## แหล่งอ้างอิง

- [Kotobank, "Wagashi"](https://kotobank.jp/word/%E5%92%8C%E8%8F%93%E5%AD%90-153879)
- [Kotobank, "Namagashi"](https://kotobank.jp/word/%E7%94%9F%E8%8F%93%E5%AD%90-108445)
- [Kotobank, "Higashi"](https://kotobank.jp/word/%E5%B9%B2%E8%8F%93%E5%AD%90-119060)
- [Kotobank, "Sakuramochi"](https://kotobank.jp/word/%E6%A1%9C%E9%A4%85-68831)
- [Kotobank, "Kashiwa mochi"](https://kotobank.jp/word/%E6%9F%8F%E9%A4%85-44462)
- [Japan Wagashi Association, "The history of wagashi"](https://www.wagashi.or.jp/monogatari/shiru/rekishi/)
- [Japan Wagashi Association, "Types of wagashi"](https://www.wagashi.or.jp/monogatari/shiru/syurui/)
- [Japan Wagashi Association, "Ingredients of wagashi"](https://www.wagashi.or.jp/monogatari/shiru/zairyo/)
- [Japan Wagashi Association, "The seasons and wagashi"](https://www.wagashi.or.jp/monogatari/ajiwai/kisetsu/)
- [Japan Wagashi Association, "The origins of wagashi"](https://www.wagashi.or.jp/monogatari/shiru/yurai/)

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

- [Adobe Stock #203354082](https://stock.adobe.com/203354082)
- [katorisi / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rakugan,Inashiki-city,Japan.JPG), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0), 2009
- [Araisyohei / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chomeiji_sakuramochi_2021-02-23_(1)_as.jpg), [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0), 2021
- [Janet Hudson / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sakuramochi_by_Janet_Hudson.jpg), [CC BY 2.0](https://creativecommons.org/licenses/by/2.0), 2010
- [Andy Li / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wagashi_and_matcha_by_Noriko_Jazayeri_2025-05-18.jpg), [CC0](http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en), 2025