---
title: "บ้านกัชโชของชิรากาวาโก ทำไมหลังคามุงหญ้าจึงชันนัก"
description: "บ้านไร่แบบกัชโชซึกุริของชิรากาวาโกมีหลังคามุงหญ้าที่ลาดเอียงเกือบ 60 องศา มาดูว่าห้องใต้หลังคาใช้ทำอะไร หลังคาผูกเข้าด้วยกันอย่างไร และหมู่บ้านรักษาบ้านของตนไว้อย่างไร"
url: https://kama-meshi.com/th/articles/shirakawa-go-gassho
language: th
published: 2026-11-11
category: "จุดหมายปลายทางในญี่ปุ่น › กิฟุ"
tags: ["กิฟุ", "มรดกโลก"]
author: "กองบรรณาธิการโอกิโนยะ"
publisher: "Oginoya Co., Ltd."
translations:
  en: https://kama-meshi.com/en/articles/shirakawa-go-gassho
  zh-TW: https://kama-meshi.com/zh-tw/articles/shirakawa-go-gassho
  ko: https://kama-meshi.com/ko/articles/shirakawa-go-gassho
  zh-CN: https://kama-meshi.com/zh-cn/articles/shirakawa-go-gassho
  zh-HK: https://kama-meshi.com/zh-hk/articles/shirakawa-go-gassho
  de: https://kama-meshi.com/de/articles/shirakawa-go-gassho
  fr: https://kama-meshi.com/fr/articles/shirakawa-go-gassho
  es: https://kama-meshi.com/es/articles/shirakawa-go-gassho
---

# บ้านกัชโชของชิรากาวาโก ทำไมหลังคามุงหญ้าจึงชันนัก

![หมู่บ้านที่มองจากที่สูง บ้านไร่หลังคามุงหญ้าทรงชันซึ่งหันหน้าจั่วสามเหลี่ยมไปทางเดียวกันทั้งหมด ตั้งอยู่กลางนาข้าวสีเหลือง มีป่าสนซีดาร์สีเข้มอยู่ด้านหลัง](https://kama-meshi.com/_astro/shirakawa-go-ogimachi-view-2009.DzWDlj2s_Z1UAKUr.webp)

บ้านกัชโชซึกุริคือบ้านไร่หลังใหญ่ของชิรากาวาโกในจังหวัดกิฟุและโกกายามะในจังหวัดโทยามะ มีหลังคาจั่วมุงหญ้าที่ลาดเอียงเกือบ 60 องศา หลังคาชันถึงเพียงนั้นก็เพื่อให้ข้างใต้มีที่สำหรับห้องใต้หลังคาสองถึงสี่ชั้นซึ่งใช้เลี้ยงไหม และบ้านทั้งหลังสร้างขึ้นให้เหมาะกับหุบเขาที่หิมะทับถมลึกสองถึงสามเมตร

## สามหมู่บ้านริมแม่น้ำโช

หมู่บ้านบ้านกัชโชสามแห่ง ซึ่งล้วนอยู่ริมแม่น้ำโช ได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลกในปี 1995 ในชื่อหมู่บ้านประวัติศาสตร์ชิรากาวาโกและโกกายามะ โองิมาจิอยู่ในหมู่บ้านชิรากาวะ จังหวัดกิฟุ ส่วนไอโนกูระและซูงานูมะอยู่ในเมืองนันโตะ จังหวัดโทยามะ

โองิมาจิใหญ่ที่สุดในสามแห่ง มี 128 ครัวเรือนในปี 2023 และมีบ้านกัชโช 59 หลังในเขตอนุรักษ์ ส่วนใหญ่สร้างระหว่างต้นคริสต์ศตวรรษที่สิบเก้าถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ยี่สิบ บ้านตั้งโดยให้สันหลังคาทอดจากเหนือไปใต้ เมื่อมองจากเนินทางปลายด้านเหนือของหมู่บ้าน หน้าจั่วสามเหลี่ยมทุกหลังจึงหันไปทางเดียวกัน ผืนหลังคาสองด้านของแต่ละหลังหันไปทางตะวันออกและตะวันตก แดดส่องถึงทั้งสองด้านเท่ากัน และหญ้ามุงที่เปียกก็แห้งง่าย

“กัชโช” หมายถึงฝ่ามือที่ประนมเข้าหากันเมื่อสวดภาวนา และช่างก่อสร้างใช้คำนี้มานานเรียกไม้สองท่อนที่ตั้งพิงกันเป็นยอดแหลม ในช่วงที่มีมากที่สุดคือปลายคริสต์ศตวรรษที่สิบเก้า มีบ้านกัชโชราว 1,850 หลัง ทั้งหมดอยู่ในชิรากาวาโกและโกกายามะ จากบ้านไร่ราว 5.5 ล้านหลังของญี่ปุ่น

## หลังคาเพื่อหนอนไหม

บ้านไร่หลังคามุงหญ้าส่วนใหญ่ในญี่ปุ่นมีหลังคาทรงปั้นหยาหรือทรงปั้นหยาผสมจั่ว และห้องใต้หลังคาซึ่งมืดและอับลมนั้น อย่างมากก็ใช้เก็บของ หลังคากัชโชเป็นจั่วธรรมดา โครงของมันคือท่อนซุงเป็นคู่ ๆ เรียงเป็นแถว แต่ละคู่ยึดกันที่ปลายบนและถ่างออกที่ปลายล่าง และไม่มีเสาตั้งอยู่ข้างใน ผนังสามเหลี่ยมที่ปลายทั้งสองด้านมีหน้าต่างกรุบานกระดาษ ซึ่งให้แสงและลมเข้าได้

ห้องใต้หลังคาแบ่งเป็นสองถึงสี่ชั้น และครัวเรือนเลี้ยงไหมที่นั่นปีละสองหรือสามรอบ ที่ราบในหุบเขามีน้อย โรงเลี้ยงไหมที่แยกต่างหากจะกินที่ไร่ซึ่งเลี้ยงปากท้องของครอบครัวไปหนึ่งแปลง และจะเป็นหลังคาอีกหลังหนึ่งที่ต้องกวาดหิมะ ใต้หญ้ามุง ห้องใต้หลังคาเย็นอยู่เสมอในฤดูร้อน และในต้นฤดูใบไม้ผลิกับฤดูใบไม้ร่วง ความร้อนจากเตาไฟกลางบ้านก็ลอยขึ้นไปถึง

![ด้านใต้ของหลังคาชันที่มองจากข้างใน ท่อนซุงกลมดำด้วยเขม่าผูกเข้าด้วยกันด้วยเชือกฟางสีซีดเหนือแผงต้นกกที่บุไว้ และมีหน้าต่างลูกกรงอยู่ที่ปลายสุด](https://kama-meshi.com/_astro/shirakawa-go-wada-house-roof-2008.CaC9JeH__Z5SC4r.webp "ไม้โครงหลังคาที่ผูกด้วยเชือกฟางในห้องใต้หลังคาของบ้านวาดะ โองิมาจิ เดือนเมษายน 2008")

ญี่ปุ่นเปิดการค้ากับต่างประเทศในปี 1859 และ[ไหมดิบกลายเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่ง](https://kama-meshi.com/th/articles/tomioka-silk-mill) การเลี้ยงไหมจึงเติบโตอย่างรวดเร็วจนเป็นอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดของชิรากาวาโกและโกกายามะ ในหมู่บ้านชิรากาวะ การเลี้ยงไหมสิ้นสุดลงในปี 1979

## ข้างล่างช่างไม้ ข้างบนเพื่อนบ้าน

บ้านกัชโชสร้างเป็นสองส่วน โครงเสาและคานเป็นงานของช่างไม้ ซึ่งไสกบและเข้าไม้ ส่วนหลังคาเหนือโครงนั้นเป็นงานของชาวบ้าน คือท่อนซุงที่ปล่อยไว้กลมและถากด้วยขวาน ผูกเข้าด้วยกันด้วยเชือกฟางและ “เนโซะ” ซึ่งเป็นท่อนไม้เรียวของต้นวิชเฮเซล

ชิรากาวะเป็นหนึ่งในที่ที่หิมะตกมากที่สุดในญี่ปุ่น โดยมีหิมะตกตั้งแต่ธันวาคมถึงมีนาคม เสาและคานของบ้านกัชโชหนากว่าของบ้านไร่ทั่วไป เพื่อรับหลังคาขนาดใหญ่และหิมะที่อยู่บนนั้น คานบางท่อนตัดจากต้นไม้ที่น้ำหนักของหิมะกดจนโคนงอขณะเติบโต

![หมู่บ้านในหุบเขาที่หิมะปกคลุม มองจากเนิน หลังคาและนาขาวโพลน มีกิ่งไม้ที่หิมะเกาะและราวรั้วอยู่ด้านหน้า](https://kama-meshi.com/_astro/shirakawa-go-ogimachi-snow-2017.DR10zgWL_2nnvGT.webp "โองิมาจิใต้หิมะ มองจากจุดชมวิวบนที่ตั้งของปราสาทโองิมาจิ เดือนกุมภาพันธ์ 2017")

## ดินประสิวใต้พื้นบ้าน

ใต้พื้นบ้าน ครัวเรือนทำ “เอ็นโช” หรือดินประสิว วัตถุดิบของดินปืนดำ หลุมที่ขุดใต้บ้านถูกเติมด้วยดิน หญ้า และมูลหนอนไหม แบคทีเรียทำให้เกิดไนเตรตในดิน จากนั้นนำดินมาชะด้วยน้ำ แล้วเคี่ยวของเหลวจนเกิดผลึก

ดินประสิวเป็นยุทธปัจจัย ในชิรากาวาโกควบคุมโดยสำนักงานของรัฐบาลโชกุนที่ทากายามะ และในโกกายามะควบคุมโดยแคว้นคางะ หลุมต้องการพื้นบ้านที่กว้าง และว่ากันว่านี่เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้บ้านใหญ่ถึงเพียงนั้น ในสมัยเมจิ (ปี 1868–1912) มีการนำเข้าดินประสิวชิลีราคาถูก การรับซื้อของทางการหยุดลง และงานนี้ก็หยุดตาม ในฤดูหนาว โดยเฉพาะที่โกกายามะ ผู้คนยังทำ[กระดาษ](https://kama-meshi.com/th/articles/washi)ด้วย

## หลังคาที่มุงในวันเดียว

“ยุอิ” คือการแลกเปลี่ยนแรงงาน ครัวเรือนที่ได้รับแรงงานจะตอบแทนด้วยแรงงานในปริมาณเท่ากัน งานใหญ่ที่สุดที่ทำด้วยยุอิในชิรากาวะคือการสร้างบ้านกัชโชและการมุงหลังคาใหม่

หลังคามุงเสร็จในวันเดียว และบ้านหลังใหญ่อาจมีคนมาช่วยมากถึง 200 คน ปัจจุบันการมุงหลังคาเป็นอาชีพด้วย และช่างมุงหลังคาในท้องถิ่นมุงหลังคาจำนวนมาก ขณะที่การมุงหลังคาด้วยยุอิก็ยังมีอยู่

![บ้านไร่หลังคามุงหญ้าทรงชัน มีนั่งร้านโลหะและผ้าคลุมสีเข้มอยู่ตามด้านข้าง มีบันไดพิงหลังคา หน้าจั่วมีหน้าต่างกรุกระดาษสองระดับ และมีต้นไม้ออกดอกสีชมพูอยู่ทางซ้าย](https://kama-meshi.com/_astro/shirakawa-go-rethatching-2021.DA9827y1_1vHyTg.webp "บ้านกัชโชในชิรากาวาโกระหว่างเปลี่ยนหญ้ามุงหลังคา เดือนเมษายน 2021")

## บ้านโทยามะที่มิโบโระ

ที่มิโบโระทางตอนใต้ของหมู่บ้านชิรากาวะ ในช่วงที่คนมากที่สุดคือระหว่างปี 1897 ถึง 1906 มีคนราว 45 คนอยู่ร่วมกันในบ้านโทยามะ มีเพียงผู้สืบทอดเท่านั้นที่อยู่ในบ้านกับคู่สมรส ส่วนพี่น้องชายหญิงของผู้สืบทอดยังคงอยู่ในบ้านเกิดของตนแม้หลังแต่งงานแล้ว เชื่อกันว่าครอบครัวใหญ่เช่นนี้เกิดจากความต้องการแรงงานในการเลี้ยงไหม และความยากในการตั้งครัวเรือนใหม่บนที่ดินอันน้อยนิด

บรูโน เทาท์ (Bruno Taut, 1880–1938) สถาปนิกชาวเยอรมัน ใช้วันที่ 17 และ 18 พฤษภาคม 1935 ศึกษาบ้านโทยามะ ในการบรรยายปีนั้น เขากล่าวว่าในด้านความสมเหตุสมผลและตรรกะของโครงสร้าง บ้านกัชโชโดดเด่นไม่เหมือนสิ่งใดเลยในญี่ปุ่น เทาท์พบความงามตามประเพณีของญี่ปุ่นในพระตำหนักคัตสึระ มิใช่ใน[นิกโก โทโชกู](https://kama-meshi.com/th/articles/nikko-toshogu) และว่ากันว่าชื่อเสียงอันกว้างไกลของชิรากาวาโกเริ่มจากสิ่งที่เขาเขียนถึงบ้านที่นี่

## ไม่ขาย ไม่ให้เช่า ไม่ทำลาย

หมู่บ้านชิรากาวะมีบ้านกัชโชราว 300 หลังในปี 1924 มี 191 หลังในปี 1961 และ 133 หลังในปี 1970 เขื่อนที่สร้างบนแม่น้ำโชระหว่างปี 1952 ถึง 1958 ทำให้ชุมชนบ้านกัชโชจมอยู่ใต้น้ำ

วันที่ 25 ธันวาคม 1971 ชาวโองิมาจิตั้งสมาคมเพื่อปกป้องหมู่บ้าน และรับรองกฎบัตรที่มีหลักสามข้อสำหรับบ้านกัชโชและธรรมชาติโดยรอบ คือ ไม่ขาย ไม่ให้เช่า ไม่ทำลาย ในปี 1976 โองิมาจิเป็นหนึ่งในเจ็ดเขตแรกของญี่ปุ่นที่ได้รับเลือกเป็นเขตอนุรักษ์กลุ่มอาคารตามประเพณีที่สำคัญ

บ้านวาดะทางตอนเหนือของโองิมาจิเป็นหนึ่งในบ้านกัชโชที่ใหญ่ที่สุดในชิรากาวาโก ยาว 22.3 เมตร สูงสามชั้น และเชื่อว่าสร้างในช่วงหลายทศวรรษสุดท้ายของสมัยเอโดะ (ปี 1603–1868) ตระกูลวาดะเป็นผู้ใหญ่บ้านและเจ้าหน้าที่ด่านตรวจ และถือใบอนุญาตให้กลั่นและขายดินประสิว บ้านหลังนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมสำคัญในเดือนธันวาคม 1995

## แหล่งอ้างอิง

- [Shirakawa Village Office, "What is gasshō-zukuri?"](https://www.vill.shirakawa.lg.jp/1231.htm)
- [World Heritage Center for the Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama, "Learning about gasshō-zukuri"](https://whc-shirakawa-goandgokayama.jp/learn/)
- [World Heritage Center for the Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama, "Structure of gasshō-zukuri houses"](https://whc-shirakawa-goandgokayama.jp/learn/structure/)
- [World Heritage Center for the Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama, "History and industry"](https://whc-shirakawa-goandgokayama.jp/background/)
- [World Heritage Center for the Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama, "Preservation history and efforts in Shirakawa Village"](https://whc-shirakawa-goandgokayama.jp/to_shirakawa/attempt/)
- [UNESCO World Heritage Centre, "Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama"](https://whc.unesco.org/en/list/734)
- [Agency for Cultural Affairs, Cultural Heritage Online, "Wada Family Residence, main house"](https://online.bunka.go.jp/heritages/detail/188943)
- [Kotobank, "Gasshō-zukuri"](https://kotobank.jp/word/%E5%90%88%E6%8E%8C%E9%80%A0-45247)

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

- [663highland / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ogi_Shirakawa-g%C5%8D,_Gifu,_Japan.jpg), [CC BY 2.5](https://creativecommons.org/licenses/by/2.5), 2009
- [Bernard Gagnon / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gassho-zukuri_farmhouse-03.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0), 2008
- [Suicasmo / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shirakawa-go_20170202-3.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), 2017
- [Indiana jo / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rethatcing_of_folk_house_in_Shirakawago.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), 2021