---
title: "ดารุมะ เบ็นโตะ เอกิเบ็นของทาคาซากิในตุ๊กตาดารุมะสีแดง"
description: "ดารุมะ เบ็นโตะ เอกิเบ็นของสถานีทาคาซากิ มาในภาชนะสีแดงรูปดารุมะที่กลายเป็นกระปุกออมสินได้ มาดูว่าข้างในมีอะไร และทำไมทาคาซากิจึงทำดารุมะ"
url: https://kama-meshi.com/th/articles/daruma-bento
language: th
published: 2026-11-11
category: "อาหารและวัฒนธรรม › เอกิเบ็น"
tags: ["เอกิเบ็น", "ประวัติรถไฟ"]
author: "กองบรรณาธิการโอกิโนยะ"
publisher: "Oginoya Co., Ltd."
translations:
  en: https://kama-meshi.com/en/articles/daruma-bento
  zh-TW: https://kama-meshi.com/zh-tw/articles/daruma-bento
  ko: https://kama-meshi.com/ko/articles/daruma-bento
  zh-CN: https://kama-meshi.com/zh-cn/articles/daruma-bento
  zh-HK: https://kama-meshi.com/zh-hk/articles/daruma-bento
  de: https://kama-meshi.com/de/articles/daruma-bento
  fr: https://kama-meshi.com/fr/articles/daruma-bento
  es: https://kama-meshi.com/es/articles/daruma-bento
---

# ดารุมะ เบ็นโตะ เอกิเบ็นของทาคาซากิในตุ๊กตาดารุมะสีแดง

![ตุ๊กตาดารุมะสีแดงกองรวมกัน ใบหน้าเขียนคิ้วและหนวดสีดำ และลำตัวมีตัวอักษรสีทอง](https://kama-meshi.com/_astro/takasaki-daruma-darumaji-2010.CdfO7lLj_Z1jrNex.webp)

ดารุมะ เบ็นโตะคือ[เอกิเบ็น](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-ekiben)ของสถานีทาคาซากิ จังหวัดกุนมะ เป็นข้าวปรุงรสโชยุโปะด้วยไก่และผักภูเขา บรรจุในภาชนะสีแดงรูปตุ๊กตา “ดารุมะ” ซึ่งใช้เป็นกระปุกออมสินได้เมื่อกินเสร็จ ที่มีรูปทรงนี้เพราะทาคาซากิทำดารุมะมากกว่าที่ใดในญี่ปุ่น และทุกเดือนมกราคมจะมีงานขายดารุมะที่วัดโชรินซัง ดารุมะจิ ซึ่งอยู่ชายขอบเมือง

## ในภาชนะสีแดงมีอะไร

ทาคาซากิเบ็นโต หรือที่รู้จักกันว่าทาคาเบ็น วางขายดารุมะ เบ็นโตะในปี 1960 ข้าวเป็น “ชาเมชิ” ซึ่งหุงกับโชยุ ด้านบนมีผักภูเขาและเห็ดต้มเคี่ยว ยอดหน่อไม้ เห็ดชิตาเกะ ไก่เย็น ไก่ม้วนรากโกโบ ถั่ว “ฮานามาเมะ” ต้มเคี่ยว คนเนียกุสีดำและสีแดง เกาลัด มะเขือม่วงลูกเล็กดอง “ยามาโงโบ” (โกโบภูเขา) และ “ยามากูราเงะ” ซึ่งเป็นก้านผักกาดหอมตากแห้งหั่นเส้นที่เคี้ยวกรุบ

ทาคาเบ็นอธิบายอาหารชุดนี้ว่าเป็นผลผลิตจากภูเขาที่ปรุงและจัดแบบ “ฟูจะเรียวริ” อาหารมังสวิรัติที่มาจากจีนและสืบทอดกันในวัดของนิกายเซนสายโอบากุ วัดโชรินซัง ดารุมะจิเป็นวัดสายโอบากุ

![ภาชนะสีแดงที่เปิดอยู่ ข้างในมีข้าว ไก่หั่นชิ้น และผัก ข้าง ๆ มีฝาสีแดงที่ขึ้นรูปเป็นใบหน้า](https://kama-meshi.com/_astro/daruma-bento-2014.ChHHJuT3_Z186bpA.webp "ดารุมะ เบ็นโตะกับฝา ปี 2014")

## มื้อกลางวันที่เหลือกระปุกออมสินไว้ให้

ภาชนะดารุมะ เบ็นโตะรุ่นแรกเป็นเซรามิก ปัจจุบันเป็นพลาสติกสีแดง ซึ่งนำมาใช้เพราะถือง่ายกว่าและถูกสุขอนามัยกว่า ฝาขึ้นรูปเป็นใบหน้าของดารุมะ และปากเป็นช่อง ซึ่งทำให้ภาชนะเปล่าใช้เป็นกระปุกออมสินได้ ในเดือนพฤศจิกายน 2000 ทาคาเบ็นเพิ่มดารุมะ เบ็นโตะรุ่นเฮลโลคิตตี้ ซึ่งทำตามคำขอของซานริโอ โดยภาชนะกลายเป็นกล่องข้าวเฮลโลคิตตี้ได้

ตั้งแต่ราวปี 1955 [เอกิเบ็นที่ตั้งชื่อตามของขึ้นชื่อประจำถิ่นปรากฏขึ้นทั่วญี่ปุ่น](https://kama-meshi.com/th/articles/ekiben-history) ตัวอย่างเด่นคือ[โทเงะ โนะ คามะเมชิ](https://kama-meshi.com/th/articles/what-is-kamameshi) ซึ่งวางขายที่สถานีโยโกกาวะ ซึ่งอยู่ไกลออกไปตามเส้นทางจากทาคาซากิ เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 1958 ใน[หม้อดินเผามาชิโกะยากิ](https://kama-meshi.com/th/articles/the-kama-pot) ดารุมะ เบ็นโตะตามมาในสองปีให้หลัง ในภาชนะเซรามิกเช่นกัน รายชื่อ[เอกิเบ็นขึ้นชื่อ](https://kama-meshi.com/th/articles/famous-ekiben)ในสารานุกรมญี่ปุ่นเล่มหนึ่งเอ่ยถึงทั้งสองต่อกัน คือดารุมะ เบ็นโตะของสถานีทาคาซากิ และโทเงะ โนะ คามะเมชิของสถานีโยโกกาวะ

## ดารุมะคืออะไร

ดารุมะเป็นชื่อภาษาญี่ปุ่นของพระโพธิธรรม พระภิกษุจากอินเดียที่ถือกันว่าเป็นผู้ก่อตั้งนิกายเซนในจีน ซึ่งท่านเดินทางไปถึงในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 6 ว่ากันว่าท่านนั่งสมาธิหันหน้าเข้ากำแพงอยู่เก้าปีที่วัดเส้าหลินบนเขาซงซาน ตุ๊กตาแสดงภาพท่านในท่านั่ง ห่มจีวรสีแดงคลุมตั้งแต่ศีรษะลงมาจนมองไม่เห็นแขนและขา

ดารุมะถ่วงน้ำหนักไว้ที่ฐาน จึงตั้งกลับขึ้นมาเองเมื่อถูกผลักล้ม ของเล่นที่ตั้งกลับขึ้นเองได้ทำกันในญี่ปุ่นในสมัยมูโรมาจิ (1336–1573) และเชื่อกันว่าดารุมะกระดาษปาเปเยมาเชที่ทำด้วยหลักเดียวกันปรากฏขึ้นในเอโดะ ซึ่งคือโตเกียวในปัจจุบัน ตั้งแต่ศักราชเคียวโฮ (1716–36) เป็นต้นมา ดารุมะแพร่ไปทั่วประเทศในฐานะเครื่องรางนำโชค พร้อมกับคำกล่าว “นานาโกโรบิ ยาโอกิ” หรือ “ล้มเจ็ดครั้ง ลุกแปดครั้ง” เมื่อไข้ทรพิษระบาดในเอโดะ ผู้คนเชื่อว่าสีแดงขับไล่สิ่งร้ายได้ และดารุมะสีแดงก็ถูกวางไว้ข้างหมอนของเด็กที่ป่วย

ในญี่ปุ่นตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งภูมิภาคคันโตรอบโตเกียว ดารุมะส่วนใหญ่ขายโดยมีตาสีขาวว่างเปล่า ตั้งแต่ราวจังหวัดไอจิไปทางตะวันตก ส่วนใหญ่เขียนตาดำไว้แล้วและคาดผ้าโพกศีรษะ เจ้าของดารุมะตาว่างจะอธิษฐานแล้วเขียนตาดำหนึ่งข้าง สำหรับดารุมะทาคาซากิ ข้างนั้นคือตาซ้ายของตุ๊กตา ซึ่งอยู่ทางขวาเมื่อเราหันหน้าเข้าหา ตาอีกข้างจะเขียนเมื่อคำอธิษฐานเป็นจริงหรือเมื่อผ่านไปหนึ่งปีอย่างปลอดภัย

![ตุ๊กตาดารุมะสีแดงที่มีตาสีขาวว่างเปล่า คิ้วและหนวดสีดำ และมีตัวอักษรสีทองที่ท้อง](https://kama-meshi.com/_astro/daruma-blank-eyes-2015.E4O2sf1r_ZF7WEp.webp "ดารุมะก่อนเขียนตา ตัวอักษรสีทองที่ท้องอ่านว่า 福入 (ฟูกูอิริ)")

## งานหน้าหนาวของชาวไร่ไหม

ดารุมะทาคาซากิทำกันในย่านโทโยโอกะและยาวาตะเป็นหลัก และก่อนที่หมู่บ้านโทโยโอกะจะรวมเข้ากับทาคาซากิในปี 1955 เคยเรียกว่าดารุมะโทโยโอกะ ยามางาตะ โทโมโงโรแห่งโทโยโอกะได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เริ่มงานฝีมือนี้ในศักราชคันเซ (1789–1801) ตามที่วัดโชรินซัง ดารุมะจิเล่าไว้ หลังภูเขาไฟอาซามะปะทุในปี 1783 ก็เกิดทุพภิกขภัยตามมา และโทงากุ เจ้าอาวาสรูปที่เก้าของวัด แกะแม่พิมพ์ไม้จากภาพวาดพระโพธิธรรมแบบลากเส้นเดียวของพระผู้ก่อตั้งวัด แล้วสอนโทโมโงโรให้ทำดารุมะกระดาษปาเปเยมาเช ซึ่งนำไปขายในงานเทศกาลปีใหม่ของวัด

ชาวไร่ทำดารุมะตั้งแต่ฤดูใบไม้ร่วงถึงฤดูใบไม้ผลิ หลังเกี่ยวข้าวและหว่านข้าวสาลีแล้ว ในตอนแรกสีแดงหายากและทำกันได้น้อย สิ่งนี้เปลี่ยนไปเมื่อท่าเรือโยโกฮาม่าเปิดในปี 1859 สีแดงสดเริ่มเข้ามา ไหมดิบส่งออกไป และการเลี้ยงไหมก็แพร่หลาย กุนมะเลี้ยงหนอนไหมมานานแล้ว หนอนไหมลอกคราบสี่ครั้งก่อนชักใยทำรัง และชาวไร่เรียกการออกจากคราบแต่ละครั้งว่า “โอกิรุ” ซึ่งแปลว่า “ลุกขึ้น” ตุ๊กตาที่ลุกขึ้นเสมอจึงกลายเป็นผู้คุ้มครองของพวกเขา

ช่างแกะแม่พิมพ์ชื่ออาชินะ เท็ตสึจูโร อดีตซามูไรของแคว้นคานาซาวะ รับฟังคนที่อยากให้ตุ๊กตาดูเหมือนรังไหม และทำแม่พิมพ์ที่กลมขึ้น โดยเว้นที่บนท้องไว้สำหรับตัวอักษร 福入 (ฟูกูอิริ) ซึ่งแปลว่า “โชคเข้ามา” ดารุมะทาคาซากิยังคงทำตามแบบนั้น คิ้วเขียนเป็นรูปนกกระเรียน และหนวดที่ลากจากจมูกถึงปากเขียนเป็นรูปเต่า ส่วนคำอธิษฐานอย่างความปลอดภัยของครอบครัวและความสำเร็จในการค้าเขียนด้วยสีทองที่ไหล่ ตัวอักษรบนดารุมะพบได้น้อยในที่อื่นของญี่ปุ่น

ราวปี 1909 มีผู้ผลิต 18 ราย ในปี 1915 เมื่อมีกว่า 40 ราย พวกเขาตั้งองค์กรที่ปัจจุบันคือสหกรณ์ผู้ผลิตตุ๊กตาดารุมะจังหวัดกุนมะ สหกรณ์มีโรงทำที่เป็นสมาชิกราว 50 แห่ง และตามตัวเลขของสหกรณ์เองเมื่อราวปี 2003 สมาชิกส่งดารุมะออกขายราวปีละ 900,000 ตัว ซึ่งเป็นส่วนใหญ่อย่างมากของดารุมะกระดาษปาเปเยมาเชของญี่ปุ่น ลมหนาวแห้งของกุนมะที่เรียกว่า “คารักกาเซะ” เหมาะกับงานแปะกระดาษและลงสี เดิมลำตัวขึ้นรูปโดยแปะกระดาษทีละแผ่นบนแม่พิมพ์ไม้ เครื่องจักรเข้ามาทำงานนี้แทนตั้งแต่ราวทศวรรษ 1970 และปัจจุบันลำตัวส่วนใหญ่ขึ้นรูปจากเยื่อกระดาษด้วยสุญญากาศ ส่วนใบหน้ายังเขียนด้วยมือทีละตัว

## วัดกับงานขายดารุมะ

วัดโชรินซัง ดารุมะจิตั้งอยู่บนที่สูงทางใต้ของแม่น้ำอูซุย เรื่องราวของวัดเริ่มในปี 1680 เมื่อนักบวชจาริกชื่ออิจิเรียวแกะรูปพระโพธิธรรมนั่งจากท่อนไม้เก่ามีกลิ่นหอมที่น้ำท่วมพัดลงมาตามแม่น้ำ วัดก่อตั้งในปี 1697 โดยซาไก ทาดาตากะ เจ้าเมืองมาเอบาชิ เพื่อคุ้มครองปราสาทของตนจากทิศอัปมงคล บรูโน เทาท์ สถาปนิกชาวเยอรมัน พักอยู่ในบ้านหลังเล็กในบริเวณวัดที่ชื่อเซ็นชินเต เป็นเวลาสองปีสามเดือนนับจากวันที่ 1 สิงหาคม 1934

![วิหารไม้ของวัดที่มีจั่วโค้งและเชือกระฆังสามเส้น มีตุ๊กตาดารุมะสีแดงวางซ้อนกันตามแนวระเบียง](https://kama-meshi.com/_astro/shorinzan-darumaji-hall-2013.D_jpS_t1_Z1T2goh.webp "วิหารหลักของวัดโชรินซัง ดารุมะจิ ปี 2013")

งานขายดารุมะของวัด คือโชรินซัง นานากูซะ ไทไซ ดารุมะอิจิ จัดขึ้นทุกปีในวันที่ 6 และ 7 มกราคม ตั้งแต่ปี 2017 ทางเมือง สมาคมการท่องเที่ยวของเมือง และสหกรณ์ผู้ผลิต ยังจัดงานทาคาซากิ ดารุมะอิจิในสองวันแรกของปีด้วย บนถนนใหญ่ที่ทอดจากทางออกฝั่งตะวันตกของสถานีทาคาซากิ ในปี 2020 งานนี้มีผู้มาร่วม 370,000 คน หนังสือปี 1829 ชื่อ “ทาคาซากิ ดันซูโช” แสดงภาพดารุมะวางขายในตลาดนัดแรกของปีที่ทามาจิ กลางเมือง

## จากทาคาซากิถึงโยโกกาวะ

ทาคาซากิเป็นเมืองพักแรมบนทางหลวงนากาเซ็นโด ตรงทางแยกที่มิกูนิไคโดแยกออกไปยังเอจิโงะ ซึ่งคือนีงาตะในปัจจุบัน ทางรถไฟจากอุเอโนะในโตเกียวมาถึงที่นี่ในเดือนพฤษภาคม 1884 ปีที่ทาคาเบ็นถือเป็นปีก่อตั้ง ปัจจุบันโฮกูริกุชินคันเซ็นแยกจากโจเอ็ตสึชินคันเซ็นที่ทาคาซากิเพื่อมุ่งไปคารุอิซาวะและนากาโนะ ทาคาซากิเป็น[สถานีที่สามในญี่ปุ่นที่ขายเอกิเบ็น](https://kama-meshi.com/th/articles/ekiben-history) ในเดือนมีนาคม 1886 ต่อจากอุตสึโนมิยะและโยโกกาวะ

สายหลักชินเอ็ตสึออกจากทาคาซากิเลียบแม่น้ำอูซุย และปัจจุบันสิ้นสุดที่โยโกกาวะซึ่งอยู่ห่างออกไป 29.7 กิโลเมตร ที่เชิง[ช่องเขาอูซุย](https://kama-meshi.com/th/articles/yokokawa-usui) ช่วงนั้นเปิดเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 1885 และ[โอกิโนยะ](https://kama-meshi.com/th/articles/oginoya-history)เริ่มกิจการที่สถานีโยโกกาวะในวันเดียวกัน ระหว่างทาง เส้นทางนี้ตัดผ่านโทโยโอกะ ในเดือนธันวาคม 2024 สถานีใหม่ที่วางแผนจะสร้างที่นั่น ระหว่างคิตะทาคาซากิกับกุมมะยาวาตะ ได้รับการตั้งชื่อว่าโทโยโอกะดารุมะ

## แหล่งอ้างอิง

- [Takaben: Daruma Bento](https://www.takaben.co.jp/obento/ekiben/daruma.html)
- [Takaben: Company profile](https://www.takaben.co.jp/company/index.html)
- [Takaben: Hello Kitty Daruma Bento](https://www.takaben.co.jp/obento/ekiben/kitty.html)
- [Takasaki City: The history of Takasaki daruma](https://www.city.takasaki.gunma.jp/page/3053.html)
- [Takasaki City: About Takasaki daruma](https://www.city.takasaki.gunma.jp/site/sightseeing/3052.html)
- [Takasaki City: Kōhō Takasaki, October 15, 2016 (PDF)](https://www.city.takasaki.gunma.jp/uploaded/attachment/2569.pdf)
- [Takasaki City: Kōhō Takasaki, April 2025, on Toyooka-Daruma Station (PDF)](https://www.city.takasaki.gunma.jp/uploaded/attachment/28833.pdf)
- [Takasaki Daruma-ichi: official site](https://takasaki-darumaichi.com/)
- [Gunma Daruma Doll Manufacturers' Cooperative Union: What is Takasaki daruma](https://takasakidaruma.net/daruma/about/)
- [Gunma Daruma Doll Manufacturers' Cooperative Union: History](https://takasakidaruma.net/daruma/history/)
- [Gunma Daruma Doll Manufacturers' Cooperative Union: How daruma are made](https://takasakidaruma.net/daruma/process/)
- [Gunma Prefecture: Takasaki daruma (traditional crafts)](https://www.pref.gunma.jp/site/kougei/690379.html)
- [Shōrinzan Daruma-ji: History](https://www.daruma.or.jp/%e6%ad%b4%e5%8f%b2/)
- [Shōrinzan Daruma-ji: The temple of the engi daruma](https://www.daruma.or.jp/%e7%b8%81%e8%b5%b7%e3%81%a0%e3%82%8b%e3%81%be/)
- [Shōrinzan Daruma-ji: Bruno Taut](https://www.daruma.or.jp/%e9%81%94%e7%a3%a8%e5%af%ba%e3%81%a8%e3%83%96%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%8e%e3%83%bb%e3%82%bf%e3%82%a6%e3%83%88/)
- [Kotobank: “Daruma”](https://kotobank.jp/word/%E9%81%94%E7%A3%A8-94748)
- [Kotobank: “Fucha ryōri”](https://kotobank.jp/word/%E6%99%AE%E8%8C%B6%E6%96%99%E7%90%86-125009)
- [Kotobank: “Takasaki”](https://kotobank.jp/word/%E9%AB%98%E5%B4%8E-92551)
- [Kotobank: “Shin-etsu Main Line”](https://kotobank.jp/word/%E4%BF%A1%E8%B6%8A%E6%9C%AC%E7%B7%9A-81337)
- [Kotobank: “Ekiben” (Japanese dictionaries and encyclopedias)](https://kotobank.jp/word/%E9%A7%85%E5%BC%81-444219)
- [Oginoya: Company timeline](https://www.oginoya.co.jp/tougenokamameshi/history/)

ที่มาของภาพ (ย่อขนาดเพื่อการแสดงผล):

- [puffyjet / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daruma_dolls_at_Daruma-ji_(Takasaki)_2010-04-01_01.jpg), [CC BY 2.0](https://creativecommons.org/licenses/by/2.0)
- [Qurren / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Takaben_Daruma_Bento.jpg), [CC BY-SA 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0), 2014
- [Crisco 1492 / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daruma_doll,_cut_out,_03.jpg), Public domain, 2015
- [小池 隆 / Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E5%B0%91%E6%9E%97%E5%B1%B1%E9%81%94%E7%A3%A8%E5%AF%BA%E9%9C%8A%E7%AC%A6%E5%A0%82.JPG), [CC BY 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by/3.0), 2013